Thấy rõ khổ để bớt khổ

0
146


Khổlà một sự thật hiển nhiên. Không ai có thể phủ nhận lẽ thật ấy. Bất cứở nơi nào trên thế giới này, cho dù ở đó ta có nhiều tiền bạc, bằngcấp, địa vị hay uy quyền thì vẫn bị phiền não, khổ đau chi phối. Bởikhi ta chưa nhận diện và chuyển hóa được những hạt giống giận hờn, thamlam, buồn tủi, lo lắng, sợ hãi, ghen tị, trách móc… ở trong mảnh đấttâm của mình, thì sẽ bị sợi dây phiền não trói buộc và sai sử.

Tuy nhiên, hạnh phúc hay sự vắng mặt khổ đau cũng là một sự thật. Nếunhư ta thấy rõ ràng những diễn biến xảy ra ở thân tâm mình cùng hoàncảnh hiện tại trong trạng thái sáng suốt, khách quan và trung thực, thìkhổ đau sẽ không có cơ hội để biểu hiện.

Thực ra, khổ chỉ xuấtphát khi tâm ta vướng mắc vào đối tượng, hay là có ý niệm muốn loại trừđối tượng đó. Còn ngược lại, khi ta tiếp xúc với mọi hoàn cảnh, nhưngchỉ ghi nhận đơn thuần thôi, mà không khởi tâm muốn chiếm hữu hay làloại trừ, thì khổ đau sẽ không có cơ sở để sinh khởi.

Cănbệnh lớn nhất của chúng ta là muốn chiếm hữu những gì mà mình cho làtốt đẹp, và chạy trốn hoặc chống đối lại những gì mà mình không thích.Đây là nguyên nhân tạo ra phiền não, khổ đau. Bởi ta cố mong cầu đểđược một cái gì đó, thì rơi vào tâm tham. Khi mình ao ước và mong muốnđược cái đó, nhưng giấc mơ ấy không thành tựu, thì khổ đau sẽ có mặt.Còn khi ta cố gắng để loại trừ những gì đang có mặt trong hiện tại, màmình cảm thấy khó chịu, thì đó chính là tâm sân.

Và nếu, ta muốn loại trừ chúng nhưng không được, thì cũng khổ (oán tắng hội khổ). Như vậy, trong cuộc sống hàng ngày, khi nào ta rơi vào hai trạng huống này thì sẽ bị trở ngại và bất an.

Thế nên, sở dĩ ta bị khổ đau giam hãm, trói buộc là do không thấy rõđược sự sinh khởi của nó. Thực ra, khi trong tâm mình khởi lên một ýniệm buồn chán, thì ta chỉ cần thấy rõ và gọi đúng tên nó thôi là đủ.

Chàobạn Buồn, dạo này bạn có khỏe không? Mời bạn ngồi xuống uống trà vớitôi. Hoặc khi trong tâm khởi lên ý niệm giận hờn ai đó, thì mình cũngthấy rõ và gọi đúng tên nó. Chào bạn Giận, bạn tới tìm tôi đó hả? Nếumình tiếp đón lịch sự với khổ rồi, thì không có gì phải lo ngại cả.

Khita sống hòa bình, thân thiết và đối xử tốt đẹp với khổ, thì có gì xa lạnữa đâu mà sợ hãi hay chạy trốn. Giống như trong thời chiến tranh,người lính đêm ngày leo đồi, lội suối, băng rừng gian nan vất vả. Ăncơm nguội, uống nước sông, ngủ giữa rừng cây, chịu mưa gió lạnh buốt vàhọ không biết là mình sẽ chết lúc nào vì đạn bom loạn lạc.

Sau khi hết chiến tranh, người lính ấy được trở về sống yên bình với làng quê, thì cho dù đời sống kinh tế của họ gặp khó khăn bao nhiêu chăng nữa, cũng không ăn nhằm gì so vớilúc còn ở ngoài chiến trường, bởi người ấy đã từng sống chung với khổvà học được rất nhiều kinh nghiệm từ đau khổ. Do vậy, nhiều khi khổkhông hẳn là thứ xấu xa cần phải loại trừ, mà nó là bậc thầy chỉ dạycho mình thấy ra được giá trị của hạnh phúc. Cũng giống như bông hoasen kia, sở dĩ nó được thơm ngát tươi đẹp như thế, là nhờ từ trong bùnlầy tanh hôi mà có.

Chúng ta thấy rằng, tất cả những vui buồn,thương nhớ, giận hờn, thông minh, đạo đức…là của mọi người, khôngdành riêng hay ưu tiên cho bất cứ một ai. Thế thì, tại sao khi người tagiận, mình lại không đồng ý? Mình muốn người kia chỉ đối xử tốt đẹp, dễ thương với mình thôi, thìđâu có được. Bởi nhiều khi mình cũng sử dụng giận hờn, khó chịu để tiếpxử với họ cơ mà! Thực ra, trong tâm mỗi con người có đầy đủ, những ýniệm tiêu cực và tích cực. Nhưng, với người có tâm hồn bình thản vàsáng suốt thì biết vận dụng được cái hay, cái đẹp để tiếp xử với nhau.Còn, người sống trong mê mờ quên lãng, thì tùy thuộc vào hoàn cảnh màcó vui hay buồn.

Cho nên, khi nào tâm ta bình thản và thấy rõđược khuôn mặt của khổ, thì lúc đó ta bớt hoặc hết khổ. Còn ngược lại,ta sống trong ảo tưởng, mê mờ, thì khi ấy khổ đau sẽ trói buộc. Do vậy,ta phải thường trực nhận diện những gì đang xảy ra trong thân tâm mìnhvà hoàn cảnh hiện tại một cách rõ ràng, khách quan và trung thực vớichính nó. Ta đừng khởi tâm áp đặt và bóp méo hiện thực ấy theo quanđiểm của mình, mà chỉ lặng lẽ quan sát sự sinh diệt, thay đổi của cácpháp thôi, thì sự bình yên và hạnh phúc chân thực sẽ được biểu hiện.

(TVN)