Nam dược thánh nhân – Đời và đạo

0
118

Vở chèo Nam dược thánh nhân, tácgiả Trần Đình Ngôn, đạo diễn Bùi Đắc Sừ, đoàn chèo Hải Dương thể hiệntôn vinh vị danh y huyền thoại dân tộc – Tuệ Tĩnh. Theo truyền thuyếtđịa phương và khảo cứu của các nhà sử học, y học: Tuệ Tĩnh sống ở triềuđại nhà Trần. Tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh; người thôn Nghĩa Phú, tổngVăn Thái, huyện Cẩm Giàng (Hải Dương). Nhân dân tôn vinh ông là ông tổngành y dược Việt Nam, được vua Minh phong cho danh hiệu Lưỡng quốc đạiy thiền sư. Di sản ông để lại cho hậu thế là bộ sách Nam dược thầnhiệu; Hồng Nghĩa tư giác y thư được viết dưới dạng thơ Đường luật vàchữ Nôm.

Hơn một trăm phút biểu diễn, tác giả Trần ĐìnhNgôn đã tái hiện lại vị danh y được đương thời và hậu thế mãi mãi tônvinh, ngưỡng mộ. Nghệ thuật sân khấu chèo kết hợp với tôn chỉ đạo Phậtđã tạo nên vẻ đẹp của hình tượng nhân vật nhà sư. Nhân vật thiền sư TuệTĩnh mang tấm lòng từ bi hỉ xả đã hướng khán giả đến với thế giới tốtđẹp, tu nhân tích đức, gạt bỏ những ham muốn trần tục.

 Mạnh Thắng trong vai danh y Tuệ Tĩnh.

Hìnhtượng nhân vật Tuệ Tĩnh và ni cô Đàm Liên… trở thành tâm điểm cho vởdiễn. Tuệ Tĩnh được tác giả hư cấu trong tình yêu nồng nàn của quậnchúa (ni cô Đàm Liên). Quận chúa sau khi đi tu pháp danh là ni cô ĐàmLiên có tính cách khác hẳn lối xây dựng nhân vật nữ chín hay nữ lệchtrong sân khấu chèo truyền thống. Phong tục và lễ giáo không bao giờcho phép yêu người tu hành. Kết hợp vai nữ chín và lệch tư cách quậnchúa (khi xưa), ni cô (hiện tại) đã thổ lộ tình cảm chất chứa tronglòng với thiền y Tuệ Tĩnh. Nhân vật ni cô Đàm Liên được thể hiện rấtđời. Cảnh diễn tình yêu tế nhị được đạo diễn xử lý tài tình thông quahàng rào vô hình là lễ giáo, nghiêm luật nhà chùa.

Nơi viễn xứtrông hoài cố quốc, tên cảnh kết bên bờ sông Giang Nam là cảnh diễn độcđáo. Hình tượng thiền sư Tuệ Tĩnh trở thành bất tử, trong ông chứa đựngtâm hồn yêu dân, yêu nước, có lòng vị tha, khoan dung khi gặp hoạn nạncũng như khi nương cửa chùa. Điều đáng nói nhất trong tác phẩm Nam dượcthánh nhân chính là hình tượng nhân vật có tâm hồn Việt Nam được biểuđạt qua sự kết hợp giữa bản sắc văn hóa Việt Nam với tinh hoa Phật giáođể tạo nên giá trị nghệ thuật.

Vở chèo Nam dược thánh nhân đãđưa khán giả ngược dòng lịch sử, xóa nhòa ranh giới hiện tại – quá khứđể rồi oà vỡ một niềm xúc động khôn tả. Hình tượng nhân vật Lưỡng quốcđại y thiền sư Tuệ Tĩnh sừng sững như bậc thánh nhân. Trên nền cấu trúcsân khấu chèo truyền thống, những nghệ sĩ hôm nay đã truyền tải thôngđiệp đạo đức, tư tưởng nhân văn đến khán giả. Xin mượn lời Thiền sưQuảng Nghiêm thể hiện chí khí, bản sắc văn hóa dân tộc Việt trong hìnhtượng nhân vật Thiền sư Tuệ Tĩnh: “Làm trai phải có một chí khí chọctrời, không nhất thiết phải đi theo con đường mà Như Lai đã đi” (Namnhi tự hữu xung thiên chí/Hưu hướng Như Lai hành xứ hành).

Nguồn:suckhoedoisong.vn