Một số quy tắc khi khích lệ, động viên trẻ

0
100

Với trẻ em (đặc biệt với những trẻ gặp khó khăn, ít thành công trong học tập hoặc vui chơi) thì sự khích lệ lại càng quan trọng và cần thiết hơn bởi nhờ nhận được sự khích lệ mà trẻ có động lực để làm nhiều việc tốt. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết những quy tắc để khích lệ trẻ một cách hợp lý và hiệu quả.

Dưới đây là một số quy tắc cần phải thực hiện khi muốn khích lệ trẻ:

Khích lệ trẻ dựa trên việc có thật và cụ thể. Khi nhìn vào việc làm của trẻ, một số cha mẹ thường chỉ để ý việc bắt lỗi, chỉ chú ý tới những việc không tốt của trẻ để phê bình. Điều quan trọng là tìm ra được các hành vi đúng đắn, tích cực, những điểm mạnh để củng cố, khích lệ trẻ. Tuy nhiên, muốn khen ngợi trẻ phải dựa trên những việc có thật và cụ thể, những gì mà trẻ có thể nhận thấy một cách rõ ràng. Ví như khi trẻ đem khoe bức tranh vừa vẽ xong, cha mẹ có thể khen màu sắc hoặc nét vẽ của trẻ. Trẻ sẽ quan sát lại màu sắc và nét vẽ ấy để kiểm nghiệm. Tất nhiên, trẻ cũng chưa nhận thức hết được những điều vừa khen ngợi, nhưng trẻ sẽ phấn khởi, vui sướng và tin tưởng vào bản thân, vì vậy trẻ sẽ coi những điều được khen như chuẩn mực để tiếp tục làm theo. Khi khích lệ trẻ, cha mẹ cũng nên chú ý đến thái độ, giọng nói của mình để chuyển tải cho trẻ hiểu cảm xúc hài lòng yêu thích đến với trẻ.

Khích lệ cần gắn liền với những phẩm chất của trẻ: Hoạt động học tập và vui chơi của trẻ thường gắn với người xung quanh. Muốn khích lệ những phẩm chất tốt của trẻ, cha mẹ không cần giảng giải mà nên thông qua những hoạt động hàng ngày mà trẻ đã làm để khen ngợi và gọi tên phẩm chất đó cho trẻ biết. Những việc đó chỉ đơn giản là trông em, chia cho em phần bánh của mình… nhưng trẻ sẽ hiểu đó là sự chia sẻ, là tình yêu thương, là sự giúp đỡ cha mẹ… Sự khích lệ này rất quan trọng, giúp trẻ thay đổi những suy nghĩ từ tiêu cực sang tích cực, từ chỗ không muốn làm lại muốn thực hiện thường xuyên, giúp trẻ nhận thấy giá trị của bản thân. Từ đó, trẻ cũng tự điều chỉnh những hành động của mình.

Khích lệ phải dựa trên sự chân thành: Bằng sự quan tâm, yêu thương và chú tâm một cách thật lòng, cha mẹ sẽ làm trẻ cảm thấy được tôn trọng, được đánh giá và ghi nhận những nỗ lực và cố gắng của mình. Sự chân thành đó thể hiện ở ánh nhìn trìu mến, ở sự chăm chú quan sát những thành quả, ở những lời nhận xét cụ thể mang tính chất tích cực khiến trẻ vui sướng và tự hào.

Khích lệ phải kịp thời: Điều này có nghĩa là khi trẻ có những hành vi tích cực, cha mẹ hãy khen ngợi, khích lệ trẻ tức thì. Nếu để lâu, cảm xúc của trẻ sẽ lắng xuống và hiệu quả của sự khích lệ sẽ giảm đi, trẻ sẽ không cảm nhận rõ được hành vi tốt và giá trị của bản thân.

Khích lệ chỉ dành cho những hành vi tích cực, không nên gợi lại hoặc so sánh với những hành vi tiêu cực. Đôi khi cha mẹ khích lệ trẻ nhưng lại lồng ghép hoặc kết thúc bằng những lời nhận xét, chỉ trích về những hành vi tiêu cực, khiến trẻ thấy khó chịu. Ví như: “Hôm nay con tô bức tranh này đẹp quá. Nếu như bức tranh con khoe bà hôm trước cũng đẹp thế này thì tốt biết bao!” Cảm xúc của trẻ trong trường hợp này sẽ là trẻ đang tự hào, vui sướng thì ngay lập tức cảm xúc đó mất đi, thay vào đó là cảm giác xấu hổ, bực tức vì bị mẹ nhắc lại.

(nguồn: Viện Tâm lý học)