Một số hình thức trừng phạt tinh thần không phù hợp với trẻ

0
112

Tuy nhiên, một vài người lớn có thói quen sử dụng hình thức trừng phạt tinh thần nhằm mục đích thay đổi hành vi tiêu cực ở trẻ, nhưng lại không nghĩ đến những hậu quả có thể gây hại cho sự phát triển của trẻ.

Trừng phạt tinh thần có thể nhận diện ở những dạng dưới đây:

– Chửi mắng: Người lớn thường sử dụng những lời lẽ gay gắt, thô tục, cay nghiệt để hạ nhục trẻ. Thông thường khi sử dụng hình thức này, người lớn thường vô tình hoặc cố tình quát mắng trẻ ở những nơi đông người, thậm chí ở những nơi có bạn bè của trẻ nhằm nhấn mạnh lỗi lầm đã gây ra khiến trẻ xấu hổ, mất mặt.

– Trêu đùa, chế nhạo trẻ: Thông thường, người lớn muốn thử phản ứng của trẻ nên tìm cách đưa ra những câu hỏi khó trả lời, những câu nói không đúng sự thật, hoặc chế nhạo một đặc điểm nào đó của trẻ hoặc người thân của trẻ khiến trẻ tức giận, thậm chí có những hành động và lời nói vô lễ với người lớn.

– Làm trẻ sợ hãi: Muốn ngăn trẻ không làm một việc gì đó, hoặc muốn trừng phạt lỗi lầm của trẻ, người lớn đã lợi dụng trí tưởng tượng của trẻ để hình thành cho trẻ những suy nghĩ sai lệch, kinh sợ về sự vật đó. Ví như, có trẻ sợ những con vật rất thân thuộc trong gia đình như chó mèo. Lý do rất đơn giản, vì không muốn trẻ nghịch chó mèo, người lớn đã vẽ nên trong trí tưởng tượng của trẻ những hình ảnh ghê sợ về những con vật đó. Lại có trẻ sợ bóng tối, không dám ngủ một mình hoặc không có đèn. Đó là do người lớn thường doạ nhốt trẻ vào trong bóng tối cho quái vật ăn thịt. Đó sẽ là những ám ảnh lâu dài với trẻ ngay cả khi trẻ đã nhận thức đúng về những việc đó, nhưng lại không thể điều chỉnh về mặt cảm xúc và hành động.

– Làm trẻ xấu hổ: Đề cập tới sự quan tâm của mình đến trẻ, nhưng đồng thời người lớn cũng chê bai hoặc phàn nàn, tỏ thái độ không hài lòng với những điểm không tốt của trẻ như bị điểm kém, hậu đậu, chậm hiểu…. Khi làm điều này, người lớn chỉ quan tâm tới công lao, thể diện của chính mình ở những nơi đông người mà không quan tâm tới thể diện của trẻ, khiến trẻ xấu hổ và tự ti.

Cũng như người lớn, trẻ có thể mắc lỗi, nhưng để giúp trẻ điều chỉnh những lỗi đó, người lớn cần phải sử dụng những cách thức phù hợp như giúp trẻ nhận thức được những tổn hại mà trẻ gây ra, hướng dẫn trẻ thực hiện những hành vi tích cực… Dù cách thức như nào thì điều quan trọng là trẻ vẫn cần được yêu thương, được an toàn, được tôn trọng và thấy mình có giá trị.

MT (Viện Tâm lý học)