Một số đặc điểm tâm lý cơ bản của sinh viên

0
755

Mỗi một lứa tuổi khác nhau đều có những đặc điểm tâm lý nổi bật, chịusự chi phối của hoạt động chủ đạo. Ở đây, chúng tôi quan tâm đến sinhviên, những người có hoạt động chủ đạo là học tập để tiếp thu kiếnthức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp ở các trường cao đẳng, đại học. Mộttrong những đặc điểm tâm lý quan trọng nhất ở lứa tuổi thanh niên -sinh viên là sự phát triển tự ý thức. Nhờ có tự ý thức phát triển, sinhviên có những hiểu biết, thái độ, có khả năng đánh giá bản thân để chủđộng điều chỉnh sự phát triển bản thân theo hướng phù hợp với xu thế xãhội. Chẳng hạn sinh viên đang học ở các trường cao đẳng, đại học sưphạm, họ nhận thức rõ ràng về những năng lực, phẩm chất của mình, mứcđộ phù hợp của những đặc điểm đó với yêu cầu của nghề nghiệp, qua đó họsẽ xác định rõ ràng mục tiêu học tập, rèn luyện và thể hiện bằng hànhđộng học tập hàng ngày trong giờ lên lớp, thực tập nghề hay nghiên cứukhoa học. Nhờ khả năng tự đánh giá phát triển mà sinh viên có thể nhìnnhận, xem xét năng lực học tập của mình, kết quả học tập cao hay thấpphụ thuộc vào ý thức, thái độ, vào phương pháp học tập của họ.

Ở SV đã bước đầu hình thành thế giới quan để nhìn nhận, đánh giá vấn đềcuộc sống, học tập, sinh hoạt hàng ngày. Sinh viên là những trí thứctương lai, ở các em sớm nảy sinh nhu cầu, khát vọng thành đạt. Học tậpở đại học là cơ hội tốt để SV được trải nghiệm bản thân, vì thế, sinhviên rất thích khám phá, tìm tòi cái mới, đồng thời, họ thích bộc lộnhững thế mạnh của bản thân, thích học hỏi, trau dồi, trang bị vốnsống, hiểu biết cho mình, dám đối mặt với thử thách để khẳng định mình.

Một đặc điểm tâm lý nổi bật nữa ở lứa tuổi này là tình cảm ổn định củasinh viên, trong đó phải đề cập đến tình cảm nghề nghiệp – một động lựcgiúp họ học tập một cách chăm chỉ, sáng tạo, khi họ thực sự yêu thíchvà đam mê với nghề lựa chọn.

Sinh viên là lứa tuổi đạt đến độ phát triển sung mãn của đời người. Họlà lớp người giàu nghị lực, giàu ước mơ và hoài bão. Tuy nhiên, do quyluật phát triển không đồng đều về mặt tâm lý, do những điều kiện, hoàncảnh sống và cách thức giáo dục khác nhau, không phải bất cứ sinh viênnào cũng được phát triển tối ưu, độ chín muồi trong suy nghĩ và hànhđộng còn hạn chế. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào tính tích cực hoạtđộng của bản thân mỗi sinh viên. Bên cạnh đó, sự quan tâm đúng mực củagia đình, phương pháp giáo dục phù hợp từ nhà trường sẽ góp phần pháthuy ưu điểm và khắc phục những hạn chế về mặt tâm lý của SV.

Bên cạnh những mặt tích cực trên đây, mặc dù là những người có trình độnhất định, sinh viên không tránh khỏi những hạn chế chung của lứa tuổithanh niên. Đó là sự thiếu chín chắn trong suy nghĩ, hành động, đặcbiệt, trong việc tiếp thu, học hỏi những cái mới. Ngày nay, trong xuthế mở cửa, hội nhập quốc tế, trong điều kiện phát triển công nghệthông tin, nền văn hoá của chúng ta có nhiều điều kiện giao lưu, tiếpxúc với các nền văn hoá trên thế giới, kể cả văn hoá phương Đông vàphương Tây. Việc học tập, tiếp thu những tinh hoa, văn hoá của các nềnvăn hoá khác là cần thiết. Tuy nhiên, do đặc điểm nhạy cảm, ham thíchnhững điều mới lạ kết hợp với sự bồng bột, thiếu kinh nghiệm của thanhniên, do đó, sinh viên dễ dàng tiếp nhận cả những nét văn hoá không phùhợp với chuẩn mực xã hội, với truyền thống tốt đẹp của dân tộc và khôngcó lợi cho bản thân họ.

Lứa tuổi sinh viên có những nét tâm lý điển hình, đây là thế mạnh củahọ so với các lứa tuổi khác như: tự ý thức cao, có tình cảm nghềnghiệp, có năng lực và tình cảm trí tuệ phát triển (khao khát đi tìmcái mới, thích tìm tòi, khám phá), có nhu cầu, khát vọng thành đạt,nhiều mơ ước và thích trải nghiệm, dám đối mặt với thử thách. Song, dohạn chế của kinh nghiệm sống, sinh viên cũng có hạn chế trong việc chọnlọc, tiếp thu cái mới. Những yếu tố tâm lý này có tác động chi phốihoạt động học tập, rèn luyện và phấn đấu của sinh viên.

Tô Thúy Hạnh_VTL (tamly)