Mở rộng khu danh thắng Yên Tử

0
91
Chùa Ngoạ Vân.

Tỉnh Quảng Ninh đang hoàn thiện thủ tục trình Chính phủ phê duyệt đề án“Mở rộng và phát triển Khu Di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử”.

Vớiđề án này, khu di tích và danh thắng Yên Tử sẽ không chỉ giới hạn trongđịa phận thành phố Uông Bí, mà được mở rộng sang các di tích liên quanđến thiền phái Trúc Lâm ở huyện Đông Triều. Tuy nhiên, với những ditích mới có kết luận khảo cổ ở huyện Đông Triều đang đặt ra đòi hỏi cấpbách về công tác bảo tồn để nâng tầm giá trị di sản về lịch sử, vănhoá, một thắng cảnh thiên nhiên đặc sắc của vùng Đông Bắc.          

ChùaNgoạ Vân thuộc xã Bình Khê, huyện Đông Triều (Quảng Ninh) hơn 700 nămtrước, Phật hoàng Trần Nhân Tông đã viên tịch và hoá Phật tại đây. Tuynhiên, di tích này đã trở thành phế tích bởi thiên tai, giặc giã và nạnđào bới, trộm cắp cổ vật, người ta đào xuyên chân tháp để tìm vàng vìnghĩ vua chúa tu ở đây ắt sẽ có châu báu. 

Ngôitháp chùa Ngoạ Vân từng bị đổ mất ngọn, còn bia đá ghi năm trùng tuchùa Ngoạ Vân vào thời Lê Trung Hưng cũng đã bị vỡ làm nhiều mảnh. Xótxa trước cảnh ngôi cổ tự bị phá tan hoang, các nhà sư khi lên tu hànhđã dựng lại bia, tháp từ các mảnh vỡ còn sót lại.

Đạiđức Thích Thanh Tiến, Trụ trì chùa Ngoạ Vân, xã Bình Khê, Đông Triều(Quảng Ninh) cho biết: “Thấy chốn tổ tan hoang, mình về đây dựng lạiđược phần nào hay phần đấy. Khi tôi lên đây, 2 tháp đổ 1/3, tôi kêu gọianh em thợ rừng giúp đỡ dựng trong 2-3 ngày. Đây vẫn còn 2 tháp ghiPhật hoàng tháp, tháp bên kia ghi Đoan nghiêm tháp. Căn cứ vào đây biếtlà tháp thờ Phật hoàng”.

CáchNgoạ Vân gần một ngày đi bộ, chùa Hồ Thiên – nơi vua Trần Nhân Tôngtừng thuyết pháp cũng không còn nguyên vẹn giữa rừng già. Các kết luậnkhảo cổ mới đây cho thấy, Hồ Thiên từng là thiền viện quy mô lớn vớicác dấu tích của một quần thể gồm nhiều công trình kiến trúc tôn giáonhư chùa, vườn, tháp, bia… Các chân tháp và đặc biệt là ngôi tháp bằnggạch đỏ và đá xanh không có dấu tích của mạch vữa hay chất kết dính chothấy những giá trị về văn hoá, kiến trúc.

TheoPhó Giáo sư – Tiến sĩ Tống Trung Tín, việc nghiên cứu những di tíchchùa, tháp ở đây đã làm sáng tỏ thêm những giá trị của thiền phái TrúcLâm. “Trước đây, nhận thức về các di tích về Trúc Lâm, người ta chỉbiết đến Yên Tử, nhưng thực ra Yên Tử chỉ là một phần trong cái hệ thống lý thuyết cũng như tích của Trần Nhân Tông. Cho nên bây giờ chúng tathấy rằng, hệ thống Yên Tử và Trúc Lâm sẽ được mở rộng sang Ngoạ Vân vàHồ Thiên”.

Và khi nhậnthức rằng, chu trình đó mới là chu trình đầy đủ và hoàn mỹ nhất củathiền phái Trúc Lâm thì người ta sẽ quy hoạch đó không phải quy hoạchYên Tử nữa, phải mở rộng sang toàn bộ vùng Đông Triều, trong đó 2 vùnglõi tâm điểm của nó là Ngoạ Vân và Hồ Thiên, có thể là Quỳnh Lâm nữamới tạo nên sự phong phú và đầy đủ trong việc phát huy những giá trịvăn hoá cũng như giá trị nhân văn của di tích này để lại.

Với  đề án “Mở rộng và phát triển Khu di tích lịch sử và danh  thắng Yên Tử” lên gần 9.300 ha, trong tương lai, những di tích mới được phát hiện khảo cổ tại huyện Đông Triều được kết nối với quần thể không gian các di tích, danh thắng Yên Tử thuộc Uông Bí sẽđem đến một cái nhìn đầy đủ hơn về giá trị văn hoá, lịch sử của một khuvực dày đặc trầm tích văn hoá và tạo thêm cơ hội để  phát triển du lịch.

Trướcmắt, một tuyến cáp treo hiện đại nhất lên Ngoạ Vân và Hồ Thiên dàichừng 3km cũng đã được tỉnh Quảng Ninh cho khảo sát. Và như vậy, ditích Ngoạ Vân và Hồ Thiên vốn từng bị quên lãng trong rừng già sẽ đượcđánh thức để khai thác du lịch.       

Ngọc Hà (vtv.vn)