Kỹ năng nghe giảng

0
126
Nghethầy cô giảng bài là một trong những hoạt động cơ bản của quá trình họctập trên lớp. Một số bạn nghe giảng tốt giúp cho quá trình tiếp nhậnkiến thức hiệu quả hơn, bạn đó mất ít thời gian hơn trong việc học bài,làm bài sau đó. Ngược lại, có rất nhiều bạn nghe thầy cô giảng nhưngkhông hiểu bài, không nắm bắt được thông tin bài học dẫn tới việc họctập kém hiệu quả. Như thế có thể thấy nghe giảng tốt không phải đơngiản, cũng cần phải có kỹ năng mới có thể nghe giảng một cách hiệu quả.
         Joshua D. Guilar (2001) cho rằng, trong quá trình học tập của phần lớnhọc sinh, hoạt động nghe chiếm tới 53% trong số các hoạt động trên lớpgồm nghe, nói, đọc, viết.  Có thể thấy nghe giảng là quá trình tiếpnhận thông tin quan trọng nhất của việc học tập trên lớp. Vì vậy, việcrèn luyện kỹ năng nghe giảng giúp ích rất nhiều cho quá trình học tậpcủa bạn.
Các nguyên nhân nghe giảng kém hiệu quả
Các nguyên nhân có thể là:
Nguyên nhân chủ quan từ phía bản thân người nghe:
Mất tập trung/không nỗ lực nghe:Bạn thật sự không tập trung vào những vấn đề thầy cô giảng, không nỗlực tiếp nhận những kiến thức thầy cô truyền tải. Chỉ cần một lần mấttập trung, sự gián đoạn sẽ gây trở ngại cho bạn trong việc tiếp nhậnnhững kiến thức tiếp theo.
Nghe lõm bõm:Đó là kiểu nghe chỗ được, chỗ không, lâu lâu nghe một chút, rồi xaonhãng một chút rồi lại nghe. Kiểu nghe giảng này không tốt bởi nó khiếnbạn không hệ thống được nội dung bài học; và bạn có thể để lỡ nhữngkiến thức quan trọng của bài học.
Nghe một phần:Bạn chỉ nghe một phần nội dung bài học, không chú ý đến toàn bộ bàigiảng. Tuy không giống kiểu nghe giảng lõm bõm nhưng nó cũng có nhữngcái hại tương tự vì bạn bỏ lỡ nhiều kiến thức mà bạn cho là không quantrọng.
Võ đoán, ngộ nhận:Một trường hợp nữa đôi khi các bạn cũng mắc phải, đó là võ đoán, ngộnhận những nội dung mình tiếp nhận được. Vì thế, khi có những vấn đềkhông hiểu rõ, bạn nên đặt câu hỏi để được thầy cô giáo giải đáp, giúpbạn khắc phục những ngộ nhận và hoàn chỉnh bài học của mình hơn.
Sức khỏe không tốt: Bụngđói, đau đầu, buồn ngủ … là những triệu chứng của sức khỏe không tốt.Nó ảnh hưởng rất lớn đến việc tập trung nghe giảng trong một khoảngthời gian dài nhất định.
Có những răc rối về vấn đề cảm xúc: Nhữngảnh hưởng tâm lý nhiều khi ảnh hưởng rất lớn, một cách dai dẳng khôngnhững trong việc nghe giảng trên lớp mà còn cả quá trình học tập.
Nguyên nhân khách quan:
Quá nhiều nội dung:Bài học có quá nhiều thông tin đến cùng một lúc, bạn không nghe hếtđược dẫn đến việc không biết nghe cái nào, bỏ cái nào. Bạn lúng túngtrong việc chọn lọc thông tin, mãi loay hoay xử lý một thông tin nào đóbạn sẽ để lỡ bài học, mất tập trung hơn và chỉ nghe được một phần nhỏnhững gì thầy cô dạy.
Sự kiện xung quanh:Những sự kiện xung quanh xảy ra trở thành những mối bận tâm, ưu tư củacác bạn đã được đưa vào lớp học và việc không tập trung nghe thầy côgiáo giảng bài là điều khó tránh khỏi.
Có vấn đề về thính giác: Bạn nghe không được rõ, bạn không nghe kịp cô nói gì, có thể đó là do cơ quan thính giác có vấn đề.
Loại bỏ những nguyên nhân dẫn đến nghe giảng kém hiệu quả sẽ giúp bạn học tập tốt hơn, đặc biệt là những nguyên nhân chủ quan.
Để nghe giảng có hiệu quả, bạn cần có các kỹ năng như sau
Các bước chuẩn bị:
Đọc lướt trước nội dung bài học mới:Trước khi đến lớp, bạn có bước chuẩn bị bài ở nhà. Việc đọc qua nộidung bài học mới của ngày hôm sau giúp bạn định hình được nội dung kiếnthức sẽ học.
Chuẩn bị câu hỏi không hiểu:Khi đọc nội dung bài học, bạn nên ghi chú những nội dung quan trọng,những câu hỏi, những vấn đề bạn chưa hiểu; hoặc bạn có cách lý giảikhác về bài học để đến lớp đặt câu hỏi nhờ thầy cô giáo giải đáp.
Các kỹ năng cần có để nghe giảng hiệu quả:
Đòi hỏi trước tiên trong việc nghe giảng trên lớp đó là các bạn phải thật sự nghiêm túc và tập trung.
Thái độ
Gác tất cả các việc khác lại: Việc trước tiên cần làm là gác hết những việc không liên quan đến bài học hiện tại lại. Làm việc riêng, nghĩ ngợi những việc không liên quan đến bài học làm đầu óc của bạn phân tâm.
Kiểm soát cảm xúc bản thân: gạt những suy nghĩ vu vơ ra khỏi đầu,đừng để những cảm xúc vui buồn bất chợt chi phối sự tập trung của bạn.Kiểm soát cảm xúc giúp bạn có thái độ hợp tác trong quá trình nghegiảng, kiểm soát được những phản hồi của bản thân đến giáo viên vànhững bạn học khác.
Nỗ lực và tập trung: Nỗ lựctập trungthể hiện thái độ và trách nhiệm của bạn với bài học. Khi có một nguyênnhân nào đó khiến bạn mất tập trung, hãy nỗ lực dừng những suy nghĩngoài luồng đó lại và kéo sự chú ý của bản thân vào bài học trở lại mộtcách nhanh nhất có thể. Việc tập trung sẽ giúp bạn giải quyết những vấnđề của bài học nhanh chóng hơn rất nhiều.
Nhìn vào người nói:khi nhìn vào thầy cô đang giảng bài, bạn sẽ nắm bắt được những diễnbiến tâm lý tình cảm của thầy cô theo nội dung bài giảng, đó là cáchlôi kéo sự tập trung chú ý của bạn.
Hỏi đáp:Các bạn nên phản hồi với thầy cô giáo về những thông tin mình tiếp nhậnđể thầy cô giáo biết rằng học sinh của mình đã tiếp nhận được nhữngthông tin bài học. Hồi đáp cũng thể hiện thái độ tôn trọng của bạn dànhcho thầy cô giáo của mình.
Những việc cần làm khi nghe giảng:
Diễn giải, phân tích nội dung:khi bài học mới có quá nhiều thông tin cùng một lúc, các bạn sẽ bị rốivà mất tập trung trong nghe giảng. Để cải thiện điều này, bạn cần tập trung nghe, phân tích thông tin nghe được từ thầy cô giáo, và tìm ra ý chính của bài học, đừng để mình bị nhiễu vì phải tiếp nhận nhiều thông tin cùng một lúc.
Hỏi để hiểu rõ vấn đề:việc hỏi thầy cô giáo khi mình gặp phải những vấn đề không hiểu lúcnghe giảng là rất có ích. Thầy cô giáo rất sẵn sàng lắng nghe và giúpbạn giải quyết vấn đề của mình.
Không võ đoán:Nghe giảng đồng nghĩa với việc tiếp nhận nhiều thông tin mới, xa lạ vớibạn, những thông tin không nằm trong vùng kiến thức bạn đang có nên bạnsẽ không hiểu hết được. Bạn đừng vội võ đoán và kết luận về những điềuđó, nếu không hiểu vấn đề bạn cần nhờ sự hỗ trợ từ phía thầy cô giáo đểhiểu ý nghĩa bài học thấu đáo hơn. Đừng nên để những ý nghĩa của bàihọc trong mơ hồ dẫn tới việc võ đoán ý nghĩa của nó.
Ghi chép trong quá trình nghe giảng:
Ghichép là một việc rất quan trọng trong quá trình nghe giảng của bạn.Nghe, nhìn vào người giảng và ghi chép là ba hoạt động gắn bó mật thiếttrong quá trình nghe giảng.
Ghi chép khái niệm:Các khái niệm là những phần lý thuyết đã có trong tài liệu học tập. Bạnnên ghi chép lại để thêm một lần ghi nhớ được khái niệm
Ghi theo hệ thống bài học:Khi giảng bài, thầy cô giáo ghi bài trên bảng theo cấu trúc bài học,bạn cần ghi theo cấu trúc và bổ sung những ý chính mình nghe được theocách bên dưới.
Ghi ý theo cách của bạn:
  • Chính xác, ngắn gọn: trong khi nghe giảng, bạn đã có thao tác phân tích và chọn lọc thông tin, bạn ghi lại những thông tin mình nghe được một cách chính xác, ngắn gọn và dễ hiểu.
  • Tập trung vào những điểm chính của bài giảng: Trong phần nghe giảng đã nói, bạn cần phải phân tích, chọn lọc và tìm ra ý chính của bài học. Bạn cần tập trung vào những ý chính của bài giảng, ghi chép cẩn thận những ý chính đó để làm tài liệu học tập.
Nghegiảng là một kỹ năng trong rất nhiều kỹ năng học tập trên lớp bạn cầnphải có. Luyện kỹ năng nghe giảng không chỉ giúp ích cho việc học tậpcủa bạn trên lớp mà còn giúp bạn rất nhiều trong quá trình học tập, làmviệc và cả trong đời sống.
HuongPM
(Theo ceea/tamly)