Khoa học lý giải Tâm linh như thế nào?

0
133
Einstein đã nói lên quan điểm về sự tương đồng giữa Khoa học hiện đại và Phật giáo.



KH&ĐS đã có cuộc trò chuyện với GS.VS Đào Vọng Đức, nguyên việntrưởng Viện Vật lý, nguyên giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tiềm năng Conngười về Khoa học và Tâm linh.


Khoa học và Tâm linh không đối nghịch nhau


Ông là một nhà khoa học rất tâm huyếttrong việc tìm hiểu và nghiên cứu về tâm linh. Ông nghĩ sao về sự tương tác giữa khoa học và tâm linh?

Thế kỷ XX, vật lí  học hân hoan chào đón sự ra đời của Thuyết tương đốivà Thuyết lượng tử. Thế kỷ XXI, theo như tiên đoán của nhiều học giảnổi tiếng, sẽ được đánh dấu một bước tiến vĩ đại, đó là sự nhận thứcđược rằng Khoa học và Tâm linh không đối nghịch nhau. Nó là hai mặt đốingẫu bổ sung cho nhau để nghiên cứu thực tại. Pauli, nhà vật lí nguyêntử lừng danh của thế kỷ XX đã nhận định rằng: “Nếu Vật lý và Tâm linhđược xem như các mặt bổ sung cho nhau của thực tại thì sẽ cực kỳ thỏamãn”.

Nhưng có một thực tế, là  những gìkhông lý giải được, những gì  hư hư, thực thực, thậm chí vô lí thì mộtsố người cho rằng: Phật bảo thế, Thánh bảo thế…

Einstein đã nói lên quan điểm về sự tương đồng giữa Khoa học hiện đạivà Phật giáo. Có thể dẫn ra một ví dụ  minh họa như sau: Tiên đề củathuyết lượng tử  là “Nguyên lý bổ sung đối ngẫu” khẳng định rằng Sóngvà Hạt là hai mặt bổ sung cho nhau của thực tại. Nguyên lí này dẫn đếnmột hệ quả cực kỳ quan trọng là vật thể vi mô chuyển động không theobất cứ một quỹ đạo xác định nào, có nghĩa là chuyển từ vị trí này sangvị trí khác theo vô số con đường cùng một lúc.

 
 Suy rộng ra là vật thể vi mô có thểcùng một lúc có mặt tại vô số vị trí khác nhau, cùng một lúc có thể ởvô số trạng thái khác nhau, cùng một lúc có thể làm vô số việc khácnhau. Điều này gợi cho ta liên tưởng tới Kinh Phật nói về các đức Phật,các chư vị Bồ tát phân thân ra trăm nghìn vạn ức hóa thân đi khắp banghìn Đại thiên thế giới, giáo hóa cứu độ chúng sinh.
Cần sự hỗ trợ  của “trực ngộ chân như”

Dù ông có chứng minh thế  nào đichăng nữa thì rõ ràng cho đến nay vẫn còn rất nhiều điều điều bí ẩn màkhoa học chưa giải thích được?

Khi nghiên cứu các lĩnh vực với mức độ tinh tế khác nhau thì cách tiếpcận phải khác nhau. Đặc biệt với các hiện tượng siêu tinh tế thì đòihỏi phải vận dụng các khái niệm và các hệ tiên đề hoàn toàn mới, có thểrất xa lạ với những điều đã quen thuộc trước đó. Chẳng hạn, có thể còncó các dạng siêu tương tác ứng với các dạng siêu năng lượng, liên quanđến các hiện tượng siêu tự nhiên mà các giác quan bình thường của conngười không thể cảm nhận được, cũng như khoa học và kỹ thuật hiện naychưa đủ trình độ để phát hiện.

 
Đặc biệt, trong thế giới vi mô, khimọi quan hệ tương tác đều được vận hành bởi các quy luật lượng tử,nguyên lí đối ngẫu càng thể hiện rõ nét là một nguyên lí nền tảng dẫnđến những điều huyền diệu, nhiều khi khó diễn đạt được tường tận bằngngôn ngữ của lập luận logic thông thường, mà cần sự hỗ trợ của yếu tố”trực ngộ chân như” (giác ngộ).

Các hoạt động tâm linh hiện nay chưađược số đông ủng hộ. Phải chăng đó là vì bản thân vấn đề tâm linh chưatự chứng minh được sự trong sáng, mặt tích cực, lợi ích cho đời sống xãhội?

Trong những thập niên gần  đây, ngày càng dồn dập thông tin về nhữngkhả  năng đặc biệt của con người, những hiện tượng kỳ  bí mang tính tâmlinh thể hiện rất đa dạng trong đời sống cộng đồng trong nước cũng nhưtrên thế giới. Tiếp cận những vấn đề này một cách khách quan với tháiđộ thực sự cầu thị, tôn trọng sự thật, khiêm tốn học hỏi để khám phá,nhằm mục đích tối thượng phục vụ lợi ích cộng đồng là điều tâm đắc củanhiều người. Bên cạnh đó, cũng có những hiện tượng tiêu cực dẫn đếnnhững hệ quả không tốt, làm hại đến uy tín của những người hoạt độngchân chính.

Vậy theo ông có cách nào  để kìm chế được mặt tiêu cực đó?

Ngoài việc tăng cường quản lý  Nhà nước, việc làm sáng tỏ về mặt khoahọc các hiện tượng mang tính tâm linh cũng là một  đóng góp rất hữuhiệu.

Ông có tin vào số phận không thưa ông?

Về mặt lí thuyết chưa ai chứng minh được là có hoặc không có số phận. Ởđây, tùy thuộc vào lòng tin và sự trải nghiệm của mỗi người. Nhân đây, tôi cũng muốn nói thêm rằng, những thành tựu của vật líhọc hiện  đại rọi những tia sáng mới vào khoa học dự báo. Dự báo liênquan mật thiết đến phạm trù  không gian – thời gian. Einstein đã phátbiểu rằng: “Quá khứ, hiện tại, tương lai chỉ là những ảo tưởng cố hữu”.Schrodinger, tác giả của phương trình cơ bản trong Thuyết lượng tử đãphát biểu: “Muôn đời và mãi mãi chỉ có bây giờ… Hiện tại là cái duynhất không có kết thúc”.

Phật pháp chỉ đường lìa mê về bến Giác

Theo tôi được biết, ngay trong khoa học cũng có những thứ được chứng minh, nhưng không xuất hiện một cách tường minh?

Tạo hóa đã ban cho vũ  trụ chúng ta các dạng tương tác một cách tối  ưubao gồm tương tác mạnh, tương tác yếu, tương tác điện từ và tương táchấp dẫn. Đó là các loại tương tác cơ bản nhất tạo nên bức tranh của cảvũ trụ chúng ta.

 
 Bất kỳ một loại tương tác nào, mộthiện tượng nào dù phức tạp đến mấy, từ vi mô đến vĩ mô cũng đều bắtnguồn từ các loại tương tác đó. Một hướng nghiên cứu có tính thời sựnhất hiện nay là xây dựng Lí thuyết thống nhất, tức là tìm một cơ cấuthiết kế chung gắn kết các loại tương tác với nhau trên cùng một nềntảng và phương hướng được xem là có nhiều triển vọng nhất để xây dựngLí thuyết thống nhất nói trên chính là Lí thuyết Dây.
 
 Điều đặc biệt là trong lí thuyết Dâynhất thiết phải có các trường “Vong”. Các trường “Vong” này giữ vai tròthen chốt trong cơ cấu của lí thuyết, chi phối các cơ chế tương tácnhưng không hề xuất hiện một cách tường minh trong thực tế.

Ở góc độ là một nhà khoa học, ôngmuốn nhắn nhủ điều gì đến cả những người đang làm công tác nghiên cứutâm linh, những người có khả năng đặc biệt?

Đây là cuộc viễn chinh khoa học gian nan nhưng đầy hứa hẹn, đòi hỏi sựkết hợp hài hòa giữa Khoa học và Tâm linh, sự đóng góp lâu dài công sứcvà trí tuệ của các nhà khoa học và các nhà ngoại cảm. Chúng ta có cơ sởđể hy vọng rằng cùng với sự phát triển ngày càng sâu rộng của khoa họcvà công nghệ, dần dà sẽ tiếp cận được những hiện tượng mà cho tới nayvẫn được xem là huyền bí hoặc hầu như là phi lý. Chúng ta sẽ có đượcnhững phương pháp hữu hiệu và thực hiện những bước tiến theo tinh thần”Phật pháp chỉ đường lìa mê về bến Giác”.

Xin trân trọng cảm ơn  ông. Mong rằngtất cả những linh hồn, những con người còn u mê sẽ tìm được con đườngvề bến Giác Thiện. Xin kính chúc ông sức khoẻ!

Việt Nga (bee)