Hình tượng Bồ-tát Quán Thế Âm

0
296

Ở Việt Namchúng ta, các cụ già thường hay dạy bảo con cái phải luôn tưởng nhớ công ơn chamẹ. Người cha đứng đắn dạy bảo con cái nghiêm trang, được gọi là nghiêm phụ.Người mẹ hiền lành thường khuyên răn con nhỏ nhẹ, chớ không rầy đánh nên được gọilà từ mẫu tức mẹ hiền. Cha thì nghiêm, mẹ thì từ. Bồ tát Quán Thế Âm tu hạnh từbi, thường cứu khổ chúng sanh, nên người ta thường xưng tán Ngài là Đại từ Đạibi Quán Thế Âm Bồ-tát. Hạnh đại từ bi của Ngài là lúc nào cũng an ủi, nhắc nhở,khuyên lơn, đem lại nguồn an vui cho tất cả chúng sanh. Ở đâu có tiếng than, cónỗi khổ, Ngài đều đến để cứu vớt. Vì vậy Ngài tượng trưng cho tâm hạnh từ bi.Hạnh từ bi thì gần với tình thương của người mẹ, nên người ta tạc tượng Ngài lànữ. Đó là hình ảnh biểu trưng cho hạnh từ bi, chớ không phải Ngài thật là ngườinữ.

Bồ tát Quán Thế Âm tiếng Phạn gọi là Avalokitesvara.Ngài là một vị Phật thành tựu trong đời quá khứ hiệu là Chánh Pháp Minh NhưLai, thị hiện trong đời làm một bậc Đại Bồ-tát để trợ duyên cho chư Phật ThếTôn giáo hóa chúng sanh và gần gũi chúng sanh để tế độ ra khỏi cảnh đau khổ.Hình tướng Ngài là nam nhân trong Phật giáo Ấn Độ. Trong Phật giáo TrungQuốc, Ngài mang tướng nữ nhân kể từ đời nhà Đường. Bồ-tát là mẫu người lý tưởngcủa Phật giáo Đại thừa. Ngay các Đức Phật, sau khi đã viên mãn công đức cũngtham gia Bồ-tát hạnh, chứ không an trú nghỉ ngơi ở Niết Bàn.

Thể theo tinh thần Phật giáo Đại thừa, tướng nam haytướng nữ đều là bình đẳng, chỉ là sự thị hiện Pháp thân, “ông” hay “bà” QuánThế Âm không quan trọng, vì ai ai cũng tôn kính vị Bồ tát cứu khổ cứu nạn chokhắp tất cả chúng sanh trên thế giới này.

Bồ-tát Quán Thế Âm hiện nay thường được biết đến vớihình tướng một người phụ nữ đẹp đẽ và hiền từ, trang nghiêm và thanh thoát, mộttay cầm nhành dương liễu và một tay cầm tịnh bình… Bồ-tát hiển linh nhiệm mầuthị hiện khắp mọi nơi để giáo hóa mọi chúng sanh chìm đắm trong khổ đau nơi cõiTa bà.

Tay mặt Ngài cầm cành dương liễu là tượng trưng cho đứcnhẫn nhục. Tay trái cầm bình thanh tịnh đựngnước cam lồ là tượng trưng cho tâm từ bi. Chỉ có cành dương liễu mới có khảnăng mang nước cam lồ rưới mát chúng sanh. Vì thế, cành dương được tượng trưngcho đức nhẫn nhục. Nhẫn nhục không có nghĩa ai làm sao cũng được, ai bảo gìcũng nghe. Chính bản chất của nó là khéo tùy thuận người, để hướng dẫn họ, theođường lối hay lập trường của mình. Tùy thuận mà không bị họ chi phối, ngược lạichi phối được họ? Người nhẫn nhục mới trông qua như rất yếu hèn, kỳ thật họ cósức mạnh phi thường, đã tự chiến thắng được tình cảm, phản ứng theo bản năngcủa cuộc sống.

Bể cả triều dâng tiếng Phổ môn,
Chín tầng sen ngát hiện đồng chơn
Cam lồ giọt nước cành dương rải
Thấm nhuần sơn hà cảnh sắc xuân.

Bồ-tát Quán Thế Âm chính là hiện thân của lòng bi mẫn.Muốn nói lên tình thương chân thành tha thiết nhất trong con người, không gìsánh bằng tình mẹ thương con. Mẹ đối với con là tình thương chân thành thâmthúy bao la, khó lấy cái gì có thể so sánh được. Cho nên, Đức Quán Thế Âm hiệnthân là một người mẹ hiền của nhân loại, hay của tất cả chúng sanh. Người mẹdầu bận công ăn việc làm gì, một khi nghe tiếng con kêu khóc, mẹ buông bỏ tấtcả vội vàng chạy lại vỗ về con. Đức Quán Thế Âm cũng thế, dù bận việc giáo hóaở đâu, một khi nghe tiếng kêu thương của chúng sanh, Ngài liền hiện thân đến anủi. Vì thế, gọi Ngài là Bồ-tát Quán Thế Âm, người mẹ hiền của tất cả chúngsanh, người mẹ lúc nào cũng lắng nghe tiếng nấc nở từ cõi lòng của đàn con dạiđang đắm chìm trong bể khổ mênh mông, để đến xoa diu, cứu thoát khiến mọi khổnão đều được tiêu tan.

Với lòng tôn kính sâu sắc của mình, người ta họa nênnhững hình tượng tôn kính nhất Bồ-tát Quán Thế Âm như mẹ hiền… Điều đó phù hợpthể hiện thực, nhân sinh mà lại gần gũi. Với những hạnh nguyện của Ngài thịhiện ra nhiều hóa thân, để làm cho chúng sanh có lòng tin Tam bảo, lòng từ củaBồ-tát đến với tất của chúng sanh không giới hạn.

Sự hiện thân của Đức Quán Thế Âm mang đến cho chúng tamột thông điệp đó là tình thương yêu, nhẫn nại và sự tỉnh thức vì lòng từ bidùng mọi phương tiện hóa thân…Với những hạnh nguyện cứu độ chúng sanh, Bồ tátluôn luôn có mặt khắp nơi dìu dắt mọi người thoát khỏi khổ đau.

Qua những ý nghĩa trên, chúng ta thấy lòng từ bi caocả của Bồ tát thật khôn lường. Lễ bái tượng Bồ-tát Quán Thế Âm, chúng ta  phải  luôn ghi nhớ hai đức tánh căn bản của Ngài: nhẫn nhục và từ bi, để đem ápdụng đời sống hàng ngày. Có thế, sự lễ bái mới thật sự hữu ích và vô cùng cầnthiết.

Thích Giác Thiện (GNO)