Định dạng nhân hiệu cá nhân

0
112

Người ta nhận ra một đấtnước bởi quốc hiệu, nhận ra một công ty bởi thương hiệu và nhận ra mộtcon người bởi nhân hiệu. Nhân hiệu chính là cái để người ta nhớ tớimình, trân trọng mình. Vậy thì xây dựng nhân hiệu cho mình bắt đầu từđâu và như thế nào?

Ta nhớ lại những lần tađi mua hàng, ta cần mua bột giặt, nhãn hiệu nào sẽ xuất hiện ngay trongđầu ta? Omo, Tide, Vì Dân… Ta cần uống nước ngọt, ngay lập tức tanghĩ đến Cocacola và Pepsi, C2…Hoặc nhắc đến Mỹ người ta nghĩ ngay đếntiềm lực tài chính, nhắc đến Nhật người ta nghĩ đến chất lượng hànghóa, nhắc đến Trung Quốc người ta nghĩ đến đông dân… Một ngày nào đótên của ta được nhắc đến, người khác sẽ nghĩ ngay đến điều gì, sự giàucó, sự hài hước, lòng tốt bụng, những bản nhạc trữ tình… hay nhắc đếnmột lĩnh vực nào đó người ta sẽ nghĩ ngay đến ta như đại diện của ngànhcông nghệ thông tin, giáo dục, kỹ năng sống, báo chí,… hoặc sẽ là khônggì cả. Thế giới càng ngày càng phát triển, nếu như trước đây một ngườibán vạn người mua thì bây giờ vạn người bán một người mua và người muakhông có nhiều thời gian dành cho việc lựa chọn khó khăn đó. Chính vìvậy, khách hàng chỉ mua những sản phẩm đã có hình ảnh sẵn trong tâm tríhọ, theo thói quen hoặc theo những khuôn mẫu sẵn có, như việc họ bướcvào cửa hàng sẽ dễ mua những món đồ bày ở quầy bên phải hơn là bên tráihoặc mua chính túi bột giặt họ đã mua từ những lần trước mà không tínhtoán cân nhắc nhiều. Và nếu ta là một sản phẩm, một loại hàng hóa cònnhững ông chủ, những người xung quanh là khách hàng, họ có mua ta ngaykhi họ cần hay không? Làm sao để mỗi lần khách hàng của ta cần một phầnmềm mới họ lại nghĩ ngay đến ta, hoặc khi họ cần những chương trìnhquảng cáo thì ta sẽ nằm trong tâm trí họ? Khách hàng cần tổ chức nhữngsự kiện, ta sẽ là người nổi bật nhất trong đó, hoặc họ đã quen với cungcách ứng xử khéo léo và dễ chịu của ta nên họ không nghĩ tới ai khácmỗi lần đi ăn. Ta sẽ là ai trong gia đình mình, nhóm của mình, công tymình và họ cần điều gì ở mình.

Vì quá trinh định vị dựatheo cơ chế nhận dạng nên ta phải định vị nhân hiệu. Trước tiên ta cầnhiểu cơ chế gọi là cơ chế “Nhận dạng và phản xạ”, khi đã hiểu cơ chếnày rồi ta sẽ xây dựng nhân hiệu của mình theo cơ chế “Định dạng nhânhiệu” để đạt hiệu quả cao nhất.

Nhận dạng và phản xạ

Mỗi người một ngày tađưa ra tới hơn 50.000 quyết định, ta không thể ngồi cân nhắc thiệt hơntrong từng quyết định của mình như: Lên xe máy thì ngồi ra sao, nổ máynhư thế nào, đến đoạn rẽ có bật xinhan hay không, về nhà mình thì điđường cũ hay tìm một đường mới, đánh răng có cần uống nước trước không,rửa mặt thì rửa ở đâu trước…. Những quyết định đó đều được thực hiệnrất nhanh mà không cần tính toán. Tất cả đều là những phản xạ, có điềukiện hoặc không có điều kiện. Phản xạ không điều kiện được gọi là bảnnăng, còn phản xạ có điều kiện chính là những thói quen, mặc định vàchuẩn mực sẵn có trong mỗi người. Khi đã có thói quen, mặc định vàchuẩn mực rồi thì ra sẽ hành động rất nhanh theo đó mà không hề có sựsuy nghĩ cân nhắc nào. Như việc một người có mặc định “Người ngoài làxấu” thì người đó khi nhận dạng một người là người ngoài gia đình củahọ lập tức họ tránh xa hoặc sợ sệt, không dám nói chuyện thoải mái màkhông hề cân nhắc có nên hay không. Trong gia đình nếu người vợ có quanđiểm “Chồng về khuya là đi chơi bời” thì tất cả những lần chồng vềkhuya chị ta đều có thói quen tra hỏi hay trì triết và cũng không cânnhắc xem có đúng như vậy hay không.

Và điều gì tạo nên nhữngthói quen và chuẩn mực hành xử đó, chính là những khuôn mẫu giá trị vàkhuôn mẫu hành vi (thể hiện dưới dạng kỹ năng sống). Những khuôn mẫu đónằm trong vùng nhận thức của ta, vùng nhận thức này được chia làm haicấp độ: ý thức và tiềm thức. Trên thực tế, hai cấp độ nhận thức này hếtsức gần gũi nhau và không ngừng tương tác lẫn nhau.

Trí óc ta như tảng băngmà khi ta ngày càng nhận thức được thế giới bên ngoài thì cái phần chedấu chính là phần có tác động ảnh hưởng mạnh nhất. Tất cả các ý nghĩđược ý thức của ta góp phần tạo nên cái tiềm thức đó. Khi ta học cáchăn bằng đũa hay bằng nĩa, ta cần phần ý thức và phải nỗ lực rất nhiều.Cùng với thời gian, sự khéo léo của ta trong việc sử dụng bộ đồ ăn sẽtrở thành một phần của chương trình tiềm thức, cho nên khi đó ta khôngthể đút thức ăn nhầm chỗ được. Các chức năng cơ thể, thái độ và tất cảnhững kỹ năng học được đều đã được cài vào phần tiềm thức của ta qua ýthức.

Nếu ta hỏi một ngườiđánh máy 80 chữ/phút về vị trí của những phím chữ trên bàn phím, họ sẽkhông nhớ được. Họ có thể bấm 5 phím trong một giây mà mắt nhắm lại,chỉ sử dụng tiềm thức của mình, nhưng họ không nói cho ta nghe được cácchữ cái được sắp xếp như thế nào trên bàn phím trừ khi họ đặt tay lênbàn phím giả bộ đang đánh máy. Ta có thể nhận thấy ý thức của mìnhnhưng không nhận ra được tiềm thức. Như việc một số người thấy hútthuốc là có hại nhưng thấy thuốc vẫn hút, họ biết mình cần phải đến cơquan nhưng lại đang trên đường về nhà…

Claude Bristol đã viếttrong cuốn sách “Ma thuật của niềm tin”rằng: “Khi ý thức là nguồn gốccủa tư tưởng thì tiềm thức là nguồn gốc của sức mạnh”. Chính tiềm thứccủa ta chứa các “chương trình” đi, nói, giải quyết vấn đề khi ta đangngủ, phục hồi cơ thể ta, giữ tính mạng của ta những khi nguy hiểm vànhiều việc khác nữa. Tiềm thức như nhà kho chứa rất nhiều những khuônmẫu khác nhau, khuôn mẫu giá trị sẽ đánh giá sự việc là tốt hay xấu,khuôn mẫu hành vi xác định cách hành xử của ta với sự việc mà mình nhậnđược. Dựa trên những khuôn mẫu giá trị đó, sự việc khi được tiếp nhậnvào sẽ được phân theo hai loại: tốt và xấu. Dựa trên sự phân loại củanhững khuôn mẫu giá trị mà khuôn mẫu hành vi sẽ có những cách ứng xửnhất định. Khi sự vật hiện tượng vào tiềm thức không phù hợp với bất kỳkhuôn mẫu nào sẵn có sẽ được chuyển lại ý thức để hình thành nhữngkhuôn mẫu mới. Ý thức sẽ có xu hướng đưa những sự vật, hiện tượng gầnvới những khuôn mẫu sẵn vào tiềm thức, với những sự vật hiện tượng chưasẵn có muốn được đưa vào tiềm thức cần thường xuyên nhắc đi nhắc lạitrong ý thức hoặc tạo một cú sốc mạnh cho ý thức. Như việc các thí sinhtrong cuộc thi hoa hậu, vòng 1 sẽ trải qua sự đánh giá của một giámkhảo (ý thức), giám khảo đó thấy phù hợp sẽ cho thí sinh vào vòng 2. Ởvòng 2 này sẽ có đội ngũ ban giám khảo riêng (khuôn mẫu giá trị trongtiềm thức), chỉ cần 1 vị giám khảo cho là tốt thì thí sinh đó sẽ vàocửa A của vòng 3, nếu tất cả các vị giám khảo đều đánh giá là xấu, thísinh đó sẽ vào cửa B của vòng 3. Ở vòng 3, mỗi cửa sẽ có một ban giámkhảo riêng (khuôn mẫu hành vi trong tiềm thức), lần này vị giám khảo màthấy thí sinh đó phù hợp với mình nhất sẽ là người quyết định thí sinhđó phải làm gì tiếp theo. Những thí sinh kiên trì đeo bám vị giám khảođầu tiên hoặc khiến cho vị giám khảo đó thực sự ấn tượng sẽ được vàovòng 2 với tư cách là ban giám khảo.

Điều đó giải thích lý dovì sao khi bày đũa và nĩa lên bàn ăn, người Việt Nam sẽ cầm ngay đôiđũa còn người Pháp sẽ cầm ngay nĩa vì người Việt trong tiềm thức chỉ cócách ăn đũa còn người Pháp thì đó là cái nĩa. Cũng giải thích vì saomột người đã từng đi tù thì mọi hành động của người ấy sẽ bị người xungquanh nghi ngờ và xa lánh cũng như vậy với những người được tin tưởngvà yêu quý thì có một hành động xấu nhỏ cũng dễ dàng được bỏ qua. Chínhvì vậy mỗi chúng ta cần định hình cho mình khuôn mẫu trong tâm tríngười khác, đó chính là xây dựng nhân hiệu cho chính mình Khi ta trongđầu ta đã định dạng rằng anh Nam là người giỏi thuyết trình thì anh ấynói gì ta cũng thấy hay, đôi khi có những lỗi nhỏ ta sẽ không để ý. Khingười khác định dạng ta là người vui vẻ lạc quan thì họ sẽ không vì mộthai lần ta buồn mà bỏ đi quan niệm đó về ta.

Việc định dạng nhân hiệucho bản thân, thương hiệu cho công ty, quốc hiệu cho một đất nước chínhdựa trên nên tảng nhận dạng và phản xạ đó.

Định dạng nhân hiệu

Thương hiệu cá nhân –nhân hiệu là xây dựng hình ảnh có giá trị, độc nhất và nhất quán chomình. Điều đó được xây dựng nên nhờ vào các nguồn lực sẵn có: giá trịsẵn có trong ta, bản năng tự nhiên của ta, qua quá trình rèn luyện,giáo dục, kỹ năng, trình độ học vấn, phẩm chất cá nhân, các năng lựcduy,các thành tích về kinh tế, xã hội…Nhân hiệu tạo nên sự khác biệtgiữa cá nhân này với cá nhân khác trong xã hội. Xây dựng được một nhânhiệu cá nhân thành công cũng đồng nghĩa với việc bạn có một công cụ hữuích để kiểm soát bản thân mình. Nhân hiệu cá nhân không chỉ đơn thuầnlà gây dựng một hình ảnh ra thế giới bên ngoài mà nó còn là sự tự nhậnthức về các điểm mạnh, điểm yếu, kỹ năng, cảm xúc… cũng như cách sửdụng các yếu tố đó để tạo nên sự khác biệt cho bản thân và định hướngcho các quyết định của cá nhân đó. Hiện nay các doanh nghiệp khi tuyểndụng luôn đánh giá cao giá trị mà bản thân của ứng viên sẽ mang lại,theo họ những con người có những điểm khác biệt về cá nhân sẽ có giátrị hơn các ứng viên khác không có ý thức xây dựng nhân hiệu cá nhân.Theo nhà quản trị thương hiệu Peter Montoya: “Xây dựng thương hiệu cánhân là cách làm cho người khác chấp nhận tính cách của bạn bắt đầu từkhi họ để ý đến bạn, có thể thông qua trong môi trường cá nhân hoặctrong môi trường công việc”. Vậy thì “Tôi là ai? Tôi muốn điều gì?”luôn là hai câu hỏi không phải dễ dàng gì để chúng ta trả lời được.Chính vì vậy quá trình định dạng nhân hiệu cần ta khám phá được thếmạnh, tư chất của mình, đồng thời rèn luyện những kỹ năng thái độ phùhợp. Nhân hiệu của mỗi người cần có giá trị, là mang lại giá trị chobản thân và người khác đồng thời đúng với giá trị mình có. Nhân hiệucũng cần độc nhất, là những gì ta làm đó vượt trội hơn hẳn người khác,hoặc là công việc mà chỉ ta mới làm được. Nhân hiệu cần nhất quán, đólà mọi lúc mọi nơi, suốt đời và với mọi người ta đều thể hiện được giátrị và sự độc nhất đó của mình.

Ngay từ khi bắt đầu hìnhthành, mỗi chúng ta đều đã được lập trình sẵn để trở thành vượt trội vàxuất sắc (vì ta là duy nhất vượt lên trước hàng trăm triệu tinh trùngkhác trong môi trường khắc nghiệt nhất với axit và sự cạnh tranh khốcliệt). Ta có những giá trị của riêng mình. Và mỗi chúng ta khi sinh rađều có trong mình những phẩm chất đáng quý, đó có thể là: hòa bình,trung thực, tôn trọng, yêu thương, khoan dung, khiêm tốn, hợp tác, hạnhphúc, trách nhiệm, giản dị, tự do và đoàn kết…

Không chỉ có vậy, mỗichúng ta có một quyền năng rất lớn đó là quyền mơ ước, quyền quyết địnhcuộc sống của chính mình, quyền tạo dựng hình ảnh của mình trong tươnglai, quyền xuất sắc và vượt trội, quyền được chiến thắng, quyền vượtqua thất bại và vươn lên… Nhưng ta cũng có quyền tạo ra nỗi sợ củachính mình, quyền hạn chế và giới hạn mình, quyền tự thỏa mãn với nhữnggì mình có, quyền ngập sâu trong thất bại và quyền ngại đổ vỡ… HenryFord từng nói “Ta nghĩ ta có thể hay không thể, ta đều đúng” và cũng cócâu nói rằng “Tin là thấy, thấy là tin” vì bộ não của chúng ta khôngphân biệt được cái thực và cái cho là thực, nó chỉ có những mục tiêu đểcơ thể thực hiện theo những mục tiêu đó, bất chấp, mục tiêu đó là tốthay xấu, là cao hay thấp… Ta định hướng đỡ nghèo thì toàn bộ nănglượng sẽ tập trung để đỡ nghèo, nghĩa là dù ta có cố mấy cũng chỉ nhấttrong số những người nghèo. Nhưng nếu ta định hướng làm sao để giàunhất thì cố ít hay cố nhiều thì ta cũng sẽ đứng vào hàng ngũ nhữngngười giàu.

Vậy ta đang có những giátrị gì và tổ chức của ta đang cần ta mang lại giá trị gì cho họ, đâu làđiểm chung giữa ta và tổ chức, hãy nhặt ra và tôi rèn những điều có giáđó. Những gì quan trọng ta cần tinh thông, những gì dùng nhiều cần điêuluyện. Nếu tổ chức đang cần một người thầy giỏi, ta yêu công việc giảngdạy, lạc quan và có khả năng ăn nói, hãy rèn luyện kỹ năng thuyết trìnhthuyết phục, kỹ năng đứng lớp. Nếu tổ chức đang cần những lập trìnhviên xuất sắc, ta yêu tin học, thích tìm tòi và lập trình, có khả năngvi tính, hãy rèn luyện ngay kỹ năng sử dụng vi tính, tra cứu trên mạngvà lập trình. Nếu tổ chức đang cần người bán hàng giỏi, ta thích giaotiếp, thuyết phục người khác và liều lĩnh, hãy rèn luyện cho mình kỹnăng bán hàng, kỹ năng thuyết phục, đàm phán và thiết lập ngay nhữngbuổi gặp với khách hàng của mình hàng ngày… Khi đã xác định giá trịmình cần đầu tư và rèn luyện để phát triển , cần kiên định đến cùng vàngày ngày quyết liệt để nó thành độc nhất và nhất quán. Ta chính làngười tạo ra kết quả mà ta sẽ nhận được. Vậy thì vì sao ta không bắtđầu kiến tạo một sự thành công vượt trội cho chính cuộc đời mình ngaytừ hôm nay, ngay từ giây phút này.

Cũng như việc khi tanhìn thanh ván được giữ thăng bằng trên con lăn tròn hay phải đi quabàn đinh dày đặc, một thảm mảnh thủy tinh nhọn hoắt dày cộm hay tung baquả bóng trên hai tay…ta đều nghĩ rằng đó là việc không tưởng đối vớimình hoặc nếu muốn thực hiện tất cả những việc đó thì cần thời gian khổluyện đến hàng năm trời. Nhưng nếu tin rằng ta làm được và tập liên tụcthì hai giờ sau, tất cả chúng ta đều vừa đi qua bàn đinh và thảm thủytinh kia, một nửa trong số chúng ta đứng được vững vàng trên con lăn vàsố còn lại thì hoàn toàn tin tưởng một tiếng nữa là chúng ta có thể làmđược tất cả những việc đó. Đó chính là cơ chế xuất sắc và vượt trội củamỗi con người. Tin vào sự thành công của bản thân và dấn thân, quyếtliệt đến cùng để đạt được mục tiêu mình đề ra thì ai cũng có thể thànhcông vượt trội bằng chính những giá trị, thế mạnh, tư chất, năng khiếucủa mình. Chúng ta hoàn toàn có thể thành công trong bất cứ công việcnào, chỉ cần tin, quyết tâm và làm đến cùng những gì ta đã định.

Như vậy, xây dựng nhânhiệu là quá trình tìm ra và phát triển giá trị bản thân, biến những giátrị ta tạo ra thành độc nhất và có tính nhất quán. Biết tin tưởng vàthể hiện được giá trị của bản thân mình, ta sẽ sẽ trận trọng bản thânvà tạo dựng được nhân hiệu cho mình trong công việc cũng như cuộc sống.Nhân hiệu sẽ định dạng hình ảnh của ta trong tâm trí người khác và tạonên thành công hạnh phúc cho chính bản thân mỗi người.

Tâm Việt Group
haokhiviet.ning.com