Câu chuyện nhân duyên

0
104


Âu đó cũng là sự thường, đểmọi người đến được với nhau, để mọi sự đến được với mọi sự và người người hữuduyên với mọi sự. Giống như câu chuyện tôi sắp kể dưới đây,đều bắt đầu từduyên.

Mỗi buổi sáng ngày Tếtnguyên đán, có một vị khách viễn xứ về thăm quê nhà. Vị khách đã đến chùa KimLiên (Nghi Tàm, Hà Nội) lễ Phật, vãn cảnh chùa. Trong sân chùa, một bé trai nhỏđang ngồi trên chiếc xe bé xinh chơi cùng mẹ như để hưởng được phúc ấm đầu năm.Bỗng đâu, một bé gái cùng đi lễ với gia đình, bước vào cửa chùa. Thấy có em bé,cô bé chạy ùa tới rồi đẩy chiếc xe nôi chạy chơi quanh sân chùa. Trong sáng,hồn nhiên như những thiên thần, chúng vui đùa với nhau như thể đã thân từ nhiềunăm trước. Đó chẳng là duyên sao? Vị khách thấy cảnh đó bất chợt thốt lên: “Haiđứa bé này thật có duyên với nhau. Không biết sau này chúng có gặp lại nhaukhông nhỉ?”.

Nghe thấy vậy, bỗng tôi nhớ vềcâu chuyện cách đây hơn 30 năm, khi tôi còn rất trẻ. Năm đó tôi mới chừng đôimươi.

Phải nói thêm rằng, từ nhỏtôi cũng đã có chút nhân duyên với Đạo Phật, thường xuyên được đi chùa với bàngoại, theo bà đi làm những việc công đức nhà chùa, ngồi tụng kinh cùng bà….Vềduyên, thì như vậy tôi cũng đã bắt đầu được tạo nhân đạo Phật trong tâm trí từngày ấy. Thế rồi, khi đã có chút nhận thức, có chút lý lẽ trong đầu, mọi chuyệnđã không còn đơn giản. Cuộc sống thực tế khách quan đã tác động tới trực giáccủa tôi, khiến nhiều thắc mắc về Đạo Phật nảy sinh.

Nếu chẳng phải duyên, thì sẽchẳng có sự trở lại của người thứ hai để “dẫn dắt” tôi đến với ĐạoPhật, điều mà cho đến hôm nay, sau 31 năm tôi mới nhận ra. Dạo đó, sau ngàymiền Namhoàn toàn giải phóng, tôi cùng với bố vào TP.Hồ chí Minh (ngày ấy vẫn còn mangtên Sài gòn) thăm các bác (anh ruột của bố). Trong số các anh chị em, có mộtngười anh họ, người mà tôi luôn yêu quí và kính trọng, đã khai tâm cho tôi ítnhiều về Đạo Phật. Ông đã nghiên cứu, thực hành Đạo Phật và Thiền nhiều năm,nên kiến thức thừa đủ để giải thích cho đứa em mới “nứt mắt” như tôi. Và câuchuyện của anh em tôi với Đạo Phật bắt đầu từ đó.

Bố tôi, xa gia đình bên nộiđã lâu, còn tôi lần đầu tiên gặp họ, đáng lẽ có khối chuyện để nói với nhau,nhưng quả thực, tôi không biết từ đâu khiến câu chuyện lại dẫn anh em tôi đếnThiền và Đạo Phật. . . Anh tôi nói rằng, Đạo Phật là giúp cho con người tathoát khỏi mọi nỗi khổ. Ông giải thích cho tôi mọi điều. Nào là nhân – quả, nàolà duyên sinh, luân hồi… ông còn khuyên tôi, nếu có ai đó không tốt với mình,có thể mình không giao thiệp với họ nữa, mà lòng không thù hận gì, khi ấy mìnhsẽ thấy thanh thản vô cùng. . . Rồi anh tôi nói rằng, con người ta vì cảm nhậnđược cái ngon, cái đẹp mới đem lòng mê đắm và từ đó mới sinh lòng tham muốnchiếm hữu thành của mình, thế mới có giành giật, đánh giết lẫn nhau để mà chiếmhữu, mới sinh lòng căm ghét, thù hận… vân vân. Nếu bây giờ mình thấy đẹpnhưng chẳng màng, thấy ngon chẳng thèm. . . , thì đâu cần phải tranh giành làmchi. Khi đó làm gì có chiến tranh, như thế sẽ sống thoải mái, nhẹ nhàng sungsướng. Sống ở cuộc đời mà tựa Niết bàn đó. Thế nên Đức Thế Tôn mới dạy: Khôngtận diệt năm uẩn (là sắc, thụ, tưởng, hành, thức) sẽ không đoạn tận đượckhổ đau.

Tôi đã không cho là như vậyvà thắc mắc: Đã không chơi với người ta, có nghĩa là mình thù hận rồi còn gì,làm sao lại nói là không. Và rằng người ta không tốt với mình, hà cớ gì mình cứphải nhịn, phải tốt với họ; Hay như phàm đã là con người thì phải có cảm xúc;Phải có yêu, có ghét, có tham vọng và phấn đấu . . . Rất nhiều thắc mắc nảysinh đối lập với những gì anh tôi đã giải thích. Ngày đó tôi đã khẳng khái nóivới ông rằng: Em thấy đạo Phật không tích cực chỉ toàn khuyên con người ta sốngthụ động mà thôi. Khi đó ông nói: chừng nào cô thấy không còn “thắc mắc nữa, vàcô nhận ra, tin tưởng rằng đạo Phật hoàn toàn đúng. Ấy là cô đã theo được ĐạoPhật rồi đó.

Nghe anh tôi nói vậy, nhưngtôi chẳng để tâm. Và dẫu vẫn năng đi chùa với bà,với mẹ, nhưng để nhất tâm đếnvới Phật thì quả là chưa thể.

Thời gian thấm thoắt quanđi. Khi mái tóc đã điểm sương, và cuộc đời đã cho tôi thấy nhiều điều hơn, giaodu rộng hơn và đặc biệt thực tế khách quan cũng được đập vào trực giác tôinhiều mầu sắc, nhiều hoàn cảnh hơn…thì tôi đã nhận ra rằng anh tôi nói đúng.

Cuộc đời thật khó dự đoán.Tôi chợt nhớ tới một câu hát của Jay Livingston and Ray Evans: “Quesera sera? Que’ sera’ sera’? What ever will be, will be. The futures not oursto see…” – ( lời dịch) Biết ra sao ngày sau? Đời luyến lưu vui cười,khổ đau…Vì sắc duyên là sóng bể dâu… Nào ai biết ngay sau”..

Tôi đã hiểu ra nhiều. Theogiáo pháp của Đức Phật, thì con người ta sống ở đời tất thảy đều là nhân duyên.Và như vậy, là trong mỗi chúng ta, ai ai cũng đều hội tụ 12 nhân duyên: VôMinh, Hành, Thức, Danh sắc, Lục nhập, Xúc, Thụ, Ái, Thủ, Hữu, Sinh, Lão vàcuối cùng là Tử. Chiêm nghiệm từ câu chuyện của mình, tôi đã cảm nhậnđược điều đó.

Ví như cái duyên đã dẫn tôisớm đến với Đạo Phật. Song vì Vô minh, nên đã chẳng nhận ra cái đúng của Đạo làvị tha, là xả, mà chỉ thấy cái dở của đời là chấp ngã, nên trong lòng luôn thấybức xúc, bực bội. Thấy người ta không công bằng với mình thì đem lòng oán hận;thấy mình không được may mắn như người ta thì lấy làm phiền não; Luôn tự phụ,cho mình là giỏi hơn người nên đem lòng khinh miệt…

Từ sự Vô minh ấy mà hànhkhông thuận, tạo nên ác nghiệp cho mình. Bởi luôn cảm thấy bất bình, cộng vớibản tính cương trực, nên lời ăn tiếng nói không biết dung hoà. Kết quả là suốtmột thời gian dài làm việc trong một cơ quan, tôi đã không được xem là ngườitiến bộ và không được hưởng những gì đáng lẽ mình được hưởng. Nhưng rồi mọichuyện đã qua đi. Một cơ may, và cũng lại là nhân duyên đưa tôi sang một bướcngoặt khác trong cuộc đời. Đó là thời điểm tôi chuyển nghề. Tôi đã tưởng mìnhnằm mơ khi sang làm công việc mới, công việc mà suốt một thời trẻ tôi ngưỡngvọng, ao ước. Đến bây giờ tôi mới lý giải được vì sao tôi gặp được cơ duyên đó,âu cũng là nhân – quả mà thôi. Thân thiện, cư xử tốt với mọi người, đến khimình cần, sẽ có người giúp đỡ.

Ở công việc mới, tôi cónhiều điều kiện đi đây, đi đó, học hỏi nhiều, mắt thấy tai nghe cũng lắm.”Đi một ngày đàng học một sàng khôn” là thế. Thêm nữa, mỗi độ tuổi,con người ta cũng có những thay đổi, nhận thức cũng khác, và dần dần tôi đã bớtsân hận, bớt đòi hỏi và đã biết thoả hiệp với cuộc đời… Có thể, vì đã nhậnthức được lẽ đó, mà cuộc sống của tôi thật vui vẻ, thoải mái và cảm thấy lòngmình nhẹ nhàng hơn.

Và rồi mỗi ngày, duyên đếnvới Đạo Phật như càng gần với tôi, được lân mẫn với các vị tăng, ni để traođổi, học hỏi; gặp gỡ nhiều Phật tử, được giới thiệu, thậm chí có cư sỹ còn tặngnhững cuốn sách quí về Đạo Phật… Đọc, chiêm nghiệm đã giúp tôi nhìn nhận lạimình rõ ràng hơn.

Cuộc sống thật khó khăn.Chẳng thể ngày một ngày hai mà đến được với Đạo Phật, chẳng phải đã đến rồi màtheo được. Theo rồi chưa chắc đã giác ngộ được …Tất thảy còn phải do duyênnghiệp mà nên. Ấy mới cần phải tu hành, và quan trọng hơn cả phải nhất tâm tintưởng con đường mình chọn là đúng đắn, tin tưởng rằng, con đường ấy dẫu “xa”hay “gần” thì kiên trì sẽ tới đích. Đó chính là điều tôi nhận ra sau 30 năm, kểtừ ngày hai anh em tôi trò chuyện với nhau về Đạo Phật.

Giờ đây, dẫu tôi chưa hiểuĐạo Phật bao nhiêu, và càng chưa tu tập được gì nhiều, bởi cuộc sống còn quánhiều gian truân buộc mình phải đối mặt. Song, có một điều tôi đã thấy rất rõràng, trong cuộc sống hàng ngày, càng xả được nhiều, mình càng thanh thản vàthấy cuộc sống có nhiều ý nghĩa.


ThụcTrinh

(Tạp chí nghiên cứu Phật học số 5/2008 )