Câu chuyện lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!

0
122


Cảm giác đầu tiên là không tin nổi, làm sao lại có cái “cây” bằng đá màlại thật thà đến vậy, lại giống cái cây hơn cả những cái cây mà tôi vẫnhằng thấy trên thế gian này đến vậy. Chỉ có một điều khác: Toàn bộthân, rễ, cành lá, hoa quả, từng gân lá, từng vân thớ của cái cây đó đãvà đang hoá đá. Gõ vào kêu coong coong, từng cái lá biến thành nhữngmiếng “lá đᔠđích thực.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
Cây hoá thạch được tìm thấy ở Thanh Hoá. Ảnh: Đ.D.H 


PGS-TS Trịnh Dánh – nguyên Giám đốc Bảo tàng Địa chất Việt Nam, mộtchuyên gia đầu ngành, người dành tâm huyết cả đời mình cho nghiên cứuhoá thạch và dự án thành lập các khu bảo tồn, các công trình địa chấtcủa nước ta – đã hơn một lần vào tận xứ Thanh mục sở thị cái “cây” đó.Vì rất thận trọng, ông Dánh chỉ có thể đưa ra những phỏng đoán ban đầu:Cái “cây” này là một tác phẩm của tự nhiên (không phải do con người làmra), nó có thể có niên đại đến hàng triệu năm, ông đã đi nhiều, nghiêncứu nhiều, cũng chưa bao giờ gặp một cái cây hoá đá tương tự.

Đi xem… tượng tắm!

Ông Hoàng Văn Ngọc năm nay 56 tuổi, nhà ở huyện Bá Thước, tỉnh ThanhHoá. Hai vợ chồng là cán bộ lâm nghiệp huyện cả một đời. Quê ông vốnvẫn bạt ngàn rừng già và đá núi. Mẹ vợ ông đẻ được 16 người con. Saugần 30 năm làm rể, ông Ngọc vẫn đùa là: Chưa thể nào nhớ hết tên nhữngngười anh chị em ruột thịt của vợ. Giữa khốn khó và hoang vu của thượngdu xứ Thanh, người đàn ông nhỏ thó, tinh ranh đó cứ quay sang mê câycảnh và đá cảnh. Một niềm đam mê hồn nhiên, chứ chẳng phải bán buôn gì.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
PGS-TSTrịnh Dánh đến huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hoá nghiên cứu “cây đá” đượccoi là vô cùng kỳ lạ (người đứng ở bìa phải ảnh là ông Ngọc – chủ sởhữu “cây cảnh triệu năm tuổi”). 


Đến một ngày có tin nóng từ phường săn đá cảnh báo về. Ở xã Hiền Kiệt,huyện Quan Hoá, cách nhà ông Ngọc những 70 cây số, bên bờ sông Mã, giáptận xứ sở của người Mông Mường Lát, có câu chuyện kỳ lạ nhất mà đồngbào Thái nơi này từng được nghe. Bên bờ sông, một pho tượng đá linhthiêng, cứ ban đêm thì tượng rơi xuống sông nằm ngâm nước, sắc đá đenkịt lại. Mặt trời lên, ban ngày, tượng lại đứng dậy, trang nghiêm,trắng lốp, nhìn xuống dòng sông…

Vốn tínhhiếu kỳ, ông Ngọc bèn cơm nắm muối vừng, thêm vài khẩu bánh mì, tìm lênkhúc sông đó rình rập. Ngủ tại hang núi chờ đợi… giờ phút linhthiêng. Bà con hỏi, ông nói mình là thầy phù thuỷ lên để “xin lệnh” đóncụ tượng về thờ phụng ở nhà. Càng chờ càng thấy mất hút. Ông Ngọc tiếcnuối: “Bà con người Thái ở Quan Hoá thật thà lắm. Họ nói cái gì làchính xác, chỉ có điều, tôi chưa có duyên nên tôi chưa gặp được ngài(tượng)”.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
Mộtcái lá đang hoá đá dính ở ngang thân cây, gõ vào kêu và cứng như đá,nhưng giữa lá vẫn có có vết vỡ, ở đó khoáng chất và lá cây còn mềm vàvụn như cây rừng đang ải mục… 


Lại nói chuyện đi vào hang bên bờ sông Mã phục kích tượng. Khi đã ănhết cơm nắm, bánh mì cứng cũng chẳng còn cái nào, ông Ngọc chán nảntoan bỏ về. Chợt nghe người dẫn đường kể: Cái hang ông đang đứng, mùanước cạn thì hở cửa hang ra, chứ mùa lũ, nước gào réo, cửa hang nằmdưới bụng con sông hung dữ. “Sông Mã gầm lên khúc độc hành” là chỗ nàyđây. Ông quyết định cầm đèn pin, men theo hang tối vào cho nó giống dusơn du thuỷ.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
Ngaycả khi hoá đá, cây cũng vẫn “đậu” quả như thường. Căn cứ vào các quansát được từ “cành lá hoa quả bằng đá” đó là bước đầu dự đoán được họ vàloài của thứ cây này. 


“Điệp viên 007” bất đắc dĩ

Chợt ánh đèn pin của ông Ngọc sững lại trước một cái gì nghênh ngangđứng án ngữ lối đi. Trời, một con yêu tinh bằng đá? Không phải, một cáicây phủ đầy rêu mốc? Ông Ngọc và người dẫn đường sờ vào, gõ thử, thìtiếng “lá cây” kêu coong coong như chuông khánh. Cái cây bằng đá ư? Ôngsoi kỹ, nó cao gần 3m, cành, tán, rễ, lá, hoa, quả, cái gì cũng bằngđá. Nhiều cái lá sắc như được mài rũa, từ hình dáng đến gân lá, thớ câyđều không lẫn đi đâu được. Có cái lá đang ở giai đoạn hoá “đá”, nó cònchất xơ xám ngoét, sờ vào còn vụn bột như chiếc lá rừng ải mục. Lạ quá,nửa đời người yêu kính thiên nhiên, từng vào hàng ngàn cái động trên xứsở này, ông Ngọc từng thấy một cái cây bằng đá bị “đóng băng” trongtrạng thái tươi tốt (lá chưa rụng, hoa đang nở, quả đang đậu) như thếnày.


Ông đã giấu kín phát hiện này, vượt sông Mã, phóng hơn 70km về quê, gọihai đứa con của mình ra, thì thầm, cầm cưa đá lên đường. Họ lại xinthần linh, rằng con xin rước “ngài cây đᔠnày về nhà trưng bày. Cây đádài đúng 2,7m, từ rễ lên đến chóp lá trên cùng. Chỉ tiếc, một cô congái, một cậu con trai, lại thêm ông bố ngoại ngũ tuần hom hem, “bộ tam”cưa đến ngang chừng thì cây đá kỳ lạ bị gãy. “Cụ” gãy làm ba mảnh, phầnđầu cao mấy chục xăngtimét còn khá nguyên vẹn, với cành lá, rễ bám venthân, hoa quả rõ ràng. Mấy khúc sau thì là cái thân cây (giống cái câyhơn cả cái cây) bằng đá, ông Ngọc quyết định ghép, dựng “các cụ” vàomột phom chậu cảnh làm… hòn non bộ.

“Câycảnh” chưa từng thấy kia thì được giấu kín trong nhà. Bấy giờ, dù chưacó nhà khoa học nào đến nghiên cứu, trong đầu bố con ông Ngọc đã nghĩđến một báu vật vô giá, một tài sản hàng triệu đôla (như ông tin vàphát giá). Nhưng rồi tiếng lành đồn xa, số người rỉ tai nhau kéo đếnnhà ông cũng nghìn nghịt, nườm nượp. Có khi nửa đêm, có khi tờ mờ sángông Ngọc vẫn phải dậy pha nước, mời thuốc đám người lạ.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
 
Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
 


Trong căn nhà lợp lá cọ ở Bá Thước, cụ đá rước từ hang núi Hiền Kiệtnhiều khi phải được nguỵ trang kín, đề phòng đạo chích. Ông Ngọc chẳngdám đi đâu xa, bỏ cả cỗ bàn xóm mạc để ở nhà, uống trà, hút thuốc, vừathưởng thức vẻ đẹp của cây đá, vừa là để nai lưng ra bảo vệ. Nạn tiếpkhách tham quan khiến ông Ngọc và vợ con kiệt sức.

Họ bèn đem giấu cây đá đi, ai hỏi bảo là đã bán rồi. Người mua, sau cảnăm ông Ngọc kêu “bán rồi” vẫn đeo bám, dường như họ biết là ông Ngọcnói thác như vậy thôi. Có khi ông Ngọc và những người thân tín phảimang cây đá ra “chạy loạn” người Hà Nội, chứ cái nhà lợp tranh chắc gìđã an toàn. Có khi phải di chuyển, đóng lồng kính để bảo vệ, có khimạnh dạn đem ra trưng bày như nhân dịp nghìn năm Thăng Long – Hà Nộitháng 10.2010 vừa rồi. Trưng bày được một ngày rưỡi, thấy nhiều ngườixem quá, nhiều người đòi mua quá, ông Ngọc lại thận trọng khênh cây về.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
 

 

Ông bảo, lâu nay, ông phải sống cái đời “điệp viên 007”, thận trọngtừng bước đi, từng câu nói, bí mật lấp lửng từng chi tiết về cây đá.Khi phóng sự “Phá rừng triệu năm tuổi” viết về tình trạng khai thác hoáthạch bừa bãi ở khu vực dấu tích núi lửa Chư A Thai (tỉnh Gia Lai) đượcđăng tải trên Báo Lao Động, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trườngNguyễn Xuân Cường đã yêu cầu thành lập đoàn kiểm tra, đi khắp nơi,thanh tra lại toàn bộ số phận của các di sản địa chất quý báu ở nướcta.

Đọc được thông tin về hoá thạch vànhững vấn đề đặt ra này, ông Ngọc đã cho người tâm phúc dè dặt liên lạcvới PV Báo Lao Động với mong muốn hỏi thêm tư liệu. Sau mấy lần “ném đádò đường”, một buổi sáng, ông Ngọc đã quyết định gặp tôi, ông đem theocả người bà con và cô con gái đang là giáo viên rất sắc sảo của mình…đi hộ tống, khi cả nhóm đã cảm thấy an toàn thì ông mới cho tôi đi xemcây cảnh được khoe là “triệu năm tuổi”.

Câu chuyện chưa từng thấy

PGS-TS Trịnh Dánh cũng được ông Ngọc biết đến, khi xem kênh VTV2 củaTruyền hình Việt Nam, thấy “cụ” đi suốt… 6 tập phim để tìm hiểu, tônvinh vẻ đẹp của các di sản địa chất Việt Nam, đặc biệt là các vùng hoáthạch như Cúc Phương, Tây Nguyên, Lạng Sơn; vì tôi (người viết bài) cótham gia làm bộ phim trên, nên ông “điệp viên cây cảnh” mới thấy đủniềm tin mời tôi và ông Dánh cùng đi thăm cây. Đi từ Hà Nội, vượt mấytrăm cây số vào Bá Thước, cái cây kỳ lạ được khênh ra từ trong buồngtối. PGS Trịnh Dánh ngỡ ngàng.

Khi nhữngbức ảnh về “cây hoá đᔠcũng được tôi chuyển qua email cho PGS-TSNguyễn Lân Cường – nhà khoa học với rất nhiều “chức danh”, trong đó có“Phó Chủ tịch Hội Cổ sinh địa tầng Việt Nam”; ông Cường đã chia sẻ hìnhảnh với nhiều nhà khoa học có quan tâm,rồi nhận định: Tác phẩm này là của trời đất sinh ra, tuy nhiên, ôngthận trọng hơn về niên đại của nó. “Tuổi của nó có thể trẻ hơn” nhiều,tuỳ theo những điều kiện hình thành trong các bối cảnh khác nhau.

Câu chuyện quá lạ lùng về cây cảnh triệu năm tuổi!
 


TS Vũ Cao Minh – nguyên Phó Viện trưởng Viện Địa chất – sau khi tìmhiểu bước đầu về cái cây, thì khẳng định: Cơ chế để đá vôi hoà tantrong hang động (thậm chí cả các dòng suối chảy từ hang động ra) phủlên cái lá, cái cây, khúc xương động vật rồi biến chúng thành dạng đá,thì tương đối phổ biến, có thể lý giải được. Tuy nhiên, một cái cây bịhoá đá trọn vẹn như ở nhà ông Ngọc thì ông Minh và các đồng nghiệp, bạnbè nghiên cứu về cổ sinh học của ông cũng khẳng định là chưa từng gặpbao giờ.

Chúng ta từng có các dạng “bảo tồnthực vật” hoá đá như các bào tử phấn hoa nằm trong đá, các hoá thạchhạt, quả, các cây gỗ lớn, các cánh rừng nguyên sinh từ nhiều triệu nămtrước bị vùi lấp rồi dần dà chất thực vật vốn có của thực vật bị silichoá hay cacbonnat hoá. Tóm lại là vì bị vùi dưới lòng đất, trong lòngđá, trong dung nham núi lửa, các loài thực vật kia đ㠓hoá đá”. Thườngnó chỉ là những khúc gỗ, cây gỗ với cành nhánh, hoặc cùng lắm là mộttàu lá cọ khá nguyên vẹn như ở Mỹ hoặc Trung Quốc đã công bố. Nếu đúngnhư ông Ngọc mô tả về quá trình “cưa cây” khỏi hang tối như trên, thìviệc có cả một cái cây trọn vẹn hoá đá đó, thật sự là chưa từng thấy.

Sau khi nghiên cứu kỹ cái cây kể trên, một chuyên gia địa chất khẳngđịnh với chúng tôi: “Thực chất thứ “đᔠbao bên ngoài rồi biến cái câykia thành “cây đᔠnguyên vẹn như ngày nay, nó không phải là đá vôi. Nólà một thứ bùn vôi (người Trung Quốc gọi là tuyền hoa). Sẽ cần phảinghiên cứu thêm ở thực địa cái hang đó, xem có cây nào như thế này nữakhông, vị trí hang cho thấy thêm điều gì không. Tạm thời có thể lýgiải, cái cây này vốn mọc trong hang khi hang có ánh sáng, hoặc mọctrên đỉnh núi mà trần hang bỗng bị thủng, cây rơi xuống lòng hang.

Thế rồi, cây đó nó cứ bị bùn vôi nhỏ xuống hàng triệu năm ròng, thứ“bùn đᔠnày cứ bao phủ dần, xâm chiếm dần các chất của loài thực vật,để biến nó thành dạng “đᔠnhư ngày nay. Có thể hình dung, bùn vôi“thạch nhũ” cứ dần dần khoác từng lớp áo “đᔠcho cái cây được đất trờitình cờ tiến hành “đá hoᔠtừ khi đang sống kia”.

Trước sau, những nhà khoa học, địa chất mà tôi và ông Ngọc rụt rè chiasẻ tài liệu về cái cây đá kia, ai cũng sững sờ: Một cái cây hoá đá toànvẹn, đẹp chưa từng thấy. Với tất cả sự thận trọng của mình, người viếtchỉ xin đưa ra những “dữ liệu” thật thà nhất, mọi phán xét xin đượcnhường cho các chuyên gia.

(Theo vtc.vn)