Bảo vệ thành công luận án TS liên quan đến pháp môn Tịnh độ

0
134
PGS.TS Hồ Việt Hạnh, Phó Giám đốc Học viện KHXH tặng hoa chúc mừng nghiên cứu sinh


Tịnh Độ Tông là tông phái lấy Tha Lực của các vị Phật cũng như các vị Bồ Tát làm trọng. Vị Phật chính được tôn thờ là Phật A Di Đà, Bồ Tát được đi liền với vị Phật này thường là cặp đôi Quan Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát. Tông phái này có kinh bản, có nghi quỹ tu tập riêng. Cách thức tu tập rất đơn giản, sau một thời gian dài tu tập, khi chết đi những phật tử của tông phái này sẽ được bộ ba A Di Đà Phật – Quan Thế Âm Bồ Tát và Đại Thế Chí Bồ Tát tiếp dẫn đưa về Cõi Tây phương cực lạc – ở nơi đó là mảnh đất vô cùng xinh đẹp mà con người không phải lo tới cuộc sống đời thường. Mấu chốt của tông phái này chính là dựa vào Tha Lực của Đức Phật A Di Đà và môn đồ thành kính lễ bái, niệm hồng danh Phật A Di Đà.

Dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Mạnh Cường và TS.Nguyễn Quốc Tuấn, nghiên cứu sinh Đinh Viết Lực đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chuyên ngành Tôn giáo học với đề tài:“Pháp tu Tịnh độ và tượng Phật A Di Đà trong các ngôi chùa Việt ở vùng đồng bằng Bắc Bộ”,mã số 62.22.90.01 tại Hội đồng chấm luận án tiến sĩ cấp Học viện, số 477 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội ngày 20 tháng 4 năm 2012. 

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung khoa học của luận án được thể hiện trong 4 chương:

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu.

Chương 2: Pháp tu Tịnh độ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Chương 3: Tượng Phật A Di Đà và hệ thống tượng pháp trong các cơ sở thừa tự của Pháp môn Tịnh độ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Chương 4: Những vấn đề đặt ra và một vài khuyến nghị.

Đức Phật A Di Đà là con người của sức mạnh, của thần thánh, thần bí và của siêu nhiên, nên Ngài là vị Phật tham gia cai quản phương trời phía Tây trong ngũ phương, vì thế trong các Mạn Đà La của phái Mật Tông thường hay có hình ảnh của Ngài. Việc nghiên cứu những pho tượng Phật A Di Đà trong các giáo phái hiện thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực khác nhau như: Khảo cổ học, Nhân học, Nghệ thuật, Điêu khắc, Văn hoá học, Tôn giáo học,… Hiện đã có khá nhiều các công trình nghiên cứu, các luận án tiến sĩ chuyên nghiên cứu về Chùa Dâu, Chùa Tây phương, chùa Thày, chùa Bút Tháp,… có đề cập tới các pho tượng Phật A Di Đà cũng như tượng Quán Thế Âm Bồ Tát song mới chỉ dừng lại ở các lĩnh vực nghiên cứu như Khảo cổ học, Văn hoá học, Nghệ thuật, với chuyên ngành Tôn giáo học, hiện tại chưa có một công trình nào nghiên cứu ở tầm luận án tiến sĩ. Vì vậy tác giả luận án đã lựa chọn đề tài Pháp tu tịnh độ và Tượng Phật A Di Đà trong các ngôi chùa Việt ở vùng đồng bằng Bắc bộ làm đề tài nghiên cứu.

     Mục đích của luận án là tập trung nghiên cứu pháp môn Tịnh Độ và Những pho tượng Phật A Di Đà trong các ngôi chùa cổ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam với hệ thống thờ tự và tượng Phật mà tiêu biểu là lớp tượng Phật Di Đà Tam Tôn, về mối quan hệ giữa lý và pháp của Tịnh Độ tông với tượng Phật A Di Đà. Từ nghiên cứu pháp môn Tịnh Độ, luận án cũng muốn làm sáng tỏ mối quan hệ giữa Thiền Tông, Mật Tông với Tịnh Độ Tông. Sự dung hợp giữa ba thành tố chính của Phật giáo Việt Nam là Thiền – Tịnh – Mật thông qua tượng thờ, giáo lý và giáo pháp của Tịnh Độ ở Việt Nam. Luận án bước đầu đề xuất một số giải pháp nhằm hướng pháp môn Tịnh Độ hoạt động đúng luật pháp của Nhà nước theo tinh thần nhập thế của đạo Phật là “Việc đời, việc đạo song hành”.

Nghiên cứu sinh Đinh Viết Lực chụp ảnh lưu niệm cùng Hội đồng chấm luận án tiến sĩ cấp Học viện       

Để thực hiện mục đích trên luận án tập trung vào một số nhiệm vụ cơ bản sau: tìm hiểu sự ra đời của Tịnh Độ tông, các kinh sách có liên quan tới tông phái này và 48 lời nguyện của đức giáo chủ A Di Đà; tìm hiểu sự du nhập và phát triển của Tịnh Độ tông ở Việt Nam; làm rõ một số nội dung liên quan đến cơ sở thờ tự, hệ thống tượng pháp của pháp môn Tịnh Độ mà tiêu biểu nhất là tượng Phật A Di Đà và bộ tượng A Di Đà Tam Tôn; nghiên cứu cách bài trí, tạo tác các tượng Phật A Di Đà trong các chùa Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ; hệ thống tượng pháp, tượng Phật  A Di Đà và ý nghĩa triết học Phật giáo trong quan niệm Tam Thế Phật; biểu tượng Phật A Di Đà trong các ngôi chùa Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ và những pho tượng Phật A Di Đà tiêu biểu; bước đầu đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị nhằm hướng pháp tu Tịnh độ hoạt động đúng giáo pháp, pháp luật của Nhà nước, nhằm bảo tồn các giá trị di sản văn hóa truyền thống của dân tộc.                                   

Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, luận án sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau: phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lê Nin; phương pháp nghiên cứu Tôn giáo học so sánh, phương pháp nghiên cứu liên ngành; phương pháp nghệ thuật điêu khắc; phương pháp tổng hợp, thống kê…

     Luận án được đánh giá là có những đóng góp nhất định về mặt lý luận và thực tiễn: đã tạo dựng lại bức tranh tổng thể về quá trình du nhập và phát triển của Tịnh Độ tông cũng như cách tạo tác thờ phụng tượng Phật A Di Đà trong các chùa Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ; lý giải về tác động của pháp tu Tịnh Độ, hình tượng đức Phật A Di Đà đối với tình cảm tôn giáo, nhận thức về Phật pháp của Phật tử tu theo Tịnh Độ ở Việt Nam, từ đó góp phần làm tăng sự hiểu biết và ý nghĩa của pháp môn Tịnh Độ trong tín đồ Phật giáo Việt Nam. Luận án có thể sử dụng làm tài liệu phục vụ cho nghiên cứu và giảng dạy ở nhiều bộ môn khoa học xã hội, giảng dạy về Phật giáo, làm thành sách phục vụ cho ngành du lịch cũng như phổ biến kiến thức cho những người muốn tìm hiểu về Tịnh Độ tông và những pho tượng Phật A Di Đà nổi tiếng ở Việt Nam. Những kết quả nghiên cứu của luận án sẽ là một nguồn tài liệu xác thực, làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách bảo tồn và phát huy các giá trị di sản hiện còn trong các chùa cổ vùng đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời luận án cũng góp thêm những cứ liệu xác đáng nhằm bảo vệ và phát huy những giá trị tích cực, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực trong giai đoạn hiện nay của pháp môn Tịnh Độ ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ.

Luận án đã được 7/7 phiếu tán thành, trong đó có 3/7 phiếu đánh giá ở mức xuất sắc.

Hội đồng gồm 07 thành viên: PGS.TS. Nguyễn Hồng Dương (Chủ tịch HĐ), GS.TS. Nguyễn Hùng Hậu (Phản biện 1), TS. Trần Thị Kim Oanh (Phản biện 2), PGS. Nguyễn Đức Sự (Phản biện 3), TS. Nguyễn Văn Dũng (Thư kí HĐ), PGS.TS. Nguyễn Đức Lữ (Ủy viên HĐ); TS. Phạm Hữu Xuyên (Ủy viên HĐ).                                                                         

         Tin và ảnh: Bích Hạnh – Mai Hoa (nguồn: Học viện Khoa học xã hội)