Một số kết quả bước đầu trong việc khảo cổ Bảo Tháp

3

Nằmở xã Thắng Lợi, huyện Vân Đồn, Bảo Tháp cùng với các di tích: Chùa Lấm,chùa Cát, chùa Trong, chùa vụng Chuồng Bò, chùa Cây Quéo… đã tạothành một hệ thống di tích thuộc quần thể di tích lịch sử – văn hoáThương cảng Vân Đồn.

BảoTháp, nằm trên một đỉnh đồi cao, phía bắc đảo Cống Đông. Ngày nay, thápchỉ còn là phế tích với những hiện vật đổ vỡ được phát hiện xung quanh.Đây là những di vật đã phản ánh sự phát triển cực thịnh của Thương cảngcổ Vân Đồn. Để có thể phục hồi những giá trị của di tích Bảo Tháp, vừaqua, Ban quản lý các Di tích trọng điểm Quảng Ninh phối hợp cùng vớiBảo tàng Lịch sử Việt Nam đã tiến hành khảo cổ di tích này. Qua gần 1tháng tiến hành khai quật, với tổng diện tích hố khai quật là 200m2,bước đầu đã xuất lộ dấu tích của công trình. Sơ bộ có thể khẳng định:Tháp có thể được kết cấu với 6 cấp nền và cấp nền trung tâm là nơi đặtvị trí tháp. Các cấp nền đều được kè bằng đá (tận dụng đá núi), thậmchí mặt nền ở một số nơi còn được gia cố thêm bằng san hô. Trên toàn bộbề mặt di tích, thấy nhiều gạch ngói nằm ken dày, có nhiều kích cỡ cũngnhư khá đa dạng về chủng loại (gạch hình chữ nhật có kích thước38x19x4cm; gạch hình vuông có kích thước 38x38x4cm). ở một số viên,trên mặt có trang trí nhiều hình khác nhau như: Hoa cúc, hoa chanh vàcác đường hoa văn. Ngoài ra gạch còn trang trí hình rồng mang dáng dấpcuối thời Lý: Rồng không vảy, thân nhỏ, khúc uốn hẹp. Một điều đặc biệtở đây là gạch được đánh số bằng chữ Hán để ghi lại các tầng của tháp vàở mỗi tầng còn được ghi chữ như một hình thức định dạng hàng. Với cáchghi chữ ở các hàng như vậy, theo nhận định ban đầu, có thể gạch đượclàm bằng khuôn, dập chữ. Vào thời điểm này đã phát hiện được viên gạchđánh dấu tầng thứ 9 của tháp và điều đó chứng minh: Tháp có thể cao ítnhất là 9 tầng. Các viên gạch được xây bằng cách liên kết với nhauthông qua các lỗ tra mộng hình đuôi cá. Bên cạnh đó, một chất liệu đượctìm thấy trong quá trình khai quật và cũng được cho là vật liệu để cấukết giữa các viên gạch là chì…

Vớinhững gì thu được trong quá trình khai quật, bước đầu có thể khẳngđịnh: Tháp được xây vào thời Trần (thế kỷ XIII-XIV) và có qui mô lớn.Ngoài chức năng như một cây đèn biển, thì tháp còn được nhận định lànơi tu hành của một vị thiền sư và có thờ Phật vì tìm thấy mảnh cánhsen của bệ sen bằng đất nung(?). Vậy, nếu như đúng theo nhận định bướcđầu thì rất có thể ở khu vực xung quanh tháp còn có một số công trìnhphụ trợ khác.

BảoTháp, di tích đặc biệt và quan trọng nằm trong hệ thống di tích tại xãThắng Lợi đang tiếp tục được cơ quan chức năng tiến hành khai quật. Kếtquả khai quật sẽ là cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu, phục dựng lạidi tích nhằm phát huy tốt giá trị di tích trong tương lai. Để làm đượcviệc đó cần có sự ủng hộ của chính quyền các cấp và đặc biệt là sự ủnghộ của đông đảo người dân nơi có di tích.

Nguồn: Baoquangning.com.vn